Japan Lanceert 's Werelds Eerste Continue Proef voor Zeebodemwinning van Zeldzame Aarden

Op 12 januari 2026 heeft Japan de aftrap gegeven voor de allereerste continue proefoperatie ter wereld gericht op het winnen van sedimenten, rijk aan zeldzame-aardmetalen (ZAM), van een diepte van circa 6 kilometer onder de zeespiegel. Het onderzoeksschip 'Chikyu', het vlaggenschip van het Japanse Agentschap voor Aard- en Zeewetenschap en Technologie (JAMSTEC), verliet de haven van Shimizu in de prefectuur Shizuoka voor deze historische missie.

Dit schip is uitgerust met geavanceerde riser-boortechnologie en zet koers naar het gebied rond het eiland Minamitorishima. Dit eiland ligt ongeveer 1.900 kilometer ten zuidoosten van Tokio. Deze onderneming is een cruciaal onderdeel van een nationaal project, gecoördineerd door het innovatieplatform van het Kabinetsbureau, met als hoofddoel het veiligstellen van een binnenlandse bron van deze strategisch vitale mineralen.

De drijfveer achter dit alles is het verminderen van de strategische afhankelijkheid van externe leveranciers, met name China. De recente geopolitieke spanningen, waaronder de stappen van Beijing om de export van goederen met een dubbele bestemming te beperken, hebben de zorgen in Tokio doen toenemen. Dit recente incident doet denken aan de diplomatieke frictie van 2010, toen de levering van ZAM aan Japan werd ingeperkt, wat de aanzet gaf tot Japans langetermijnbeleid voor diversificatie.

Als direct gevolg van de maatregelen die na 2010 werden genomen, is de Japanse afhankelijkheid van Chinese ZAM-import gedaald van meer dan 90% naar ruwweg 60%. De potentie van de afzettingen nabij Minamitorishima wordt als enorm ingeschat; de reserves aan modder, die dysprosium en yttrium bevatten, zouden de wereldwijde behoefte voor honderden jaren kunnen dekken. De technische uitdaging is echter aanzienlijk: het continu omhoog pompen van de modder vanaf een diepte van zes kilometer.

Indien deze proef succesvol verloopt, streeft het project ernaar om tegen januari 2027 operationeel te zijn met proefwinningen van 350 metrische ton modder per dag. De initiële verwerking, waarbij centrifugeren wordt gebruikt om water te scheiden en het volume met 80% te reduceren, staat gepland op het eiland Minamitorishima zelf. Vervolgens zal het geconcentreerde materiaal naar de Japanse hoofdeilanden worden vervoerd voor verdere raffinage.

Onderzoekers wijzen op een belangrijk voordeel: in tegenstelling tot veel aardse afzettingen, bevatten de zeebeddingafzettingen bij Minamitorishima geen significante hoeveelheden radioactieve verontreinigingen zoals thorium en uranium. Dit aspect zou het extractie- en verwerkingsproces aanzienlijk kunnen vereenvoudigen en de kosten drukken, wat een flinke streep onder de streep zou kunnen betekenen.

Parallel aan deze Japanse inspanning kwamen op dezelfde dag, 12 januari 2026, de ministers van Financiën van de G7-landen bijeen in Washington. Daar stonden strategieën centraal om de collectieve afhankelijkheid van Chinese kritische mineralen te verminderen. Een belangrijk agendapunt was het instellen van gecoördineerde minimumprijzen voor niet-Chinese leveringen, om de economische levensvatbaarheid van alternatieve winningsprojecten te waarborgen. Het succes van de 'Chikyu'-experimenten, aangezien dit het eerste wetenschappelijke schip ter wereld is dat is uitgerust voor riser-boringen, kan een doorslaggevende factor blijken in de mondiale herverdeling van de ZAM-toeleveringsketens.