Aanwezigheid van Homo erectus in Oost-Azië herzien: tijdlijn verschoven naar 1,7 miljoen jaar geleden

Nieuwe paleoantropologische gegevens, gepubliceerd op 18 februari 2026 in het prestigieuze tijdschrift Science Advances, zorgen voor een ingrijpende herziening van de tijdlijn van vroege mensachtigen in Oost-Azië. Het onderzoek richt zich specifiek op de fossiele resten van Homo erectus die zijn aangetroffen in Yunxian, China. De wetenschappers hebben de ouderdom van deze vondsten vastgesteld op ongeveer 1,7 miljoen jaar geleden. Deze nieuwe datering verschuift de eerder geaccepteerde chronologische grens met maar liefst 600.000 jaar, aangezien eerdere schattingen voor de oudste fossielen uit deze specifieke regio rond de 1,1 miljoen jaar lagen.

Deze baanbrekende ontdekking versterkt de wetenschappelijke hypothese dat Homo erectus zich na het verlaten van Afrika in een hoog tempo over de Euraziatische territoria heeft verspreid. Professor Christopher J. Bae van het Departement Antropologie aan de Universiteit van Hawaï in Manoa, een van de hoofdauteurs van de studie, verklaarde dat de nieuwe resultaten een uiterst betrouwbare reconstructie bieden van het moment waarop deze mensachtigen voor het eerst in Oost-Azië verschenen. Een cruciale methodologische vooruitgang in dit onderzoek was de toepassing van datering via cosmogene nucliden. Hierbij werd de verhouding tussen de isotopen Aluminium-26 (Al-26) en Beryllium-10 (Be-10) gemeten in kwartsmineralen, die werden verzameld uit de sedimentlagen waarin de fossielen lagen ingebed.

De geavanceerde methode van datering met cosmogene nucliden stelt onderzoekers in staat om met grote precisie vast te stellen hoeveel tijd er is verstreken sinds een materiaal werd begraven en daarmee werd afgeschermd van kosmische straling. Hoofdauteur Hua Tu, die verbonden is aan zowel het Instituut voor Maritieme Wetenschappen van de Universiteit van Shantou als het College voor Geografische Wetenschappen van de Normaaluniversiteit van Nanjing, legde uit dat deze specifieke isotopen ontstaan onder invloed van kosmische stralen. Hun radioactieve verval na het moment van begraving maakt het mogelijk om de exacte ouderdom te berekenen. Deze benadering is van fundamenteel belang voor het dateren van archeologische objecten die de limiet van de traditionele koolstofdatering — die beperkt is tot ongeveer 50.000 jaar — ver overschrijden.

Door de herziene chronologie worden de vondsten uit Yunxian nu in dezelfde tijdsperiode geplaatst als enkele van de oudst bekende resten van Homo erectus in Azië, zoals die in Dmanisi, Georgië, waar de ouderdom wordt geschat op 1,78 tot 1,85 miljoen jaar. Volgens de onderzoekers bevestigt deze vergelijking de theorie dat de soort zich razendsnel over het Aziatische continent bewoog. Professor Bae benadrukte dat deze bevindingen de gevestigde opvattingen over de timing van de migratie uit Afrika en de daaropvolgende kolonisatie van Azië uitdagen. Het onderzoek, dat financiële steun ontving van de National Natural Science Foundation of China en de National Science Foundation van de Verenigde Staten, onderstreept het belang van technologische innovaties binnen de moderne archeologie.

Concluderend kunnen we stellen dat de vondsten uit Yunxian, die nu gedateerd zijn op minstens 1,7 miljoen jaar geleden, een essentieel puzzelstuk vormen in de complexe mozaïek van de vroege menselijke evolutie. Ze wijzen op een veel eerdere en mogelijk succesvollere expansie van onze verre voorouders buiten het Afrikaanse continent dan voorheen werd aangenomen. Hoewel wetenschappers erkennen dat het volledige mysterie rond het exacte begin en einde van de aanwezigheid van Homo erectus in deze regio nog niet volledig is ontrafeld, opent dit onderzoek belangrijke nieuwe wegen voor toekomstige paleoantropologische verkenningen.