Arctische Luchtmassa Veroorzaakt Grootschalige Reisverstoringen in Europa

Op maandag 5 januari 2026 trof een krachtige arctische luchtmassa Europa, wat leidde tot wijdverbreide verstoringen in het reisverkeer, precies op het moment dat veel burgers na de feestdagen terugkeerden naar werk en school. Deze plotselinge koudegolf, meteorologisch toegeschreven aan een Groenland-blokkering die polaire lucht naar het zuiden stuurde, bracht extreme temperaturen, zware sneeuwval en ijzel over een groot deel van het continent. De onverwachte weersomslag, die volgens eerdere weermodellen voor januari 2026 minder extreem leek, legde cruciale infrastructuur lam in landen als Nederland, Polen, Duitsland en het Verenigd Koninkrijk.

De operationele gevolgen van de koudefront waren onmiddellijk en ingrijpend in diverse Europese knooppunten. Op Amsterdam Schiphol Airport werden ongeveer 450 vluchten geannuleerd op de maandag zelf, waarbij de luchthaven te maken kreeg met tijdelijke baanafsluitingen als gevolg van gladheid en de noodzaak tot de-icing procedures. In Polen ondervond de nationale spoorwegmaatschappij PKP hinder, waarbij de 'Odra' exprestrein vertragingen opliep die konden oplopen tot 181 minuten. ProRail in Nederland meldde eveneens hinder door sneeuw en bevriezing, wat leidde tot wisselstoringen en een verminderde capaciteit op het spoor.

De temperatuurmetingen bevestigden de ernst van de situatie in Centraal-Europa. In Kvilda, Tsjechië, werd een extreem lage temperatuur van min 30,6 graden Celsius geregistreerd, een cijfer dat de intensiteit van de koude luchtmassa illustreert. De Duitse weerdienst, DWD, concludeerde dat de winter definitief was ingezet in het land. Meteorologen in Oostenrijk waarschuwden via GeoSphere Austria dat de temperaturen tegen dinsdag 6 januari 2026 mogelijk zouden dalen tot min 17 graden Celsius in de Alpenvalleien, hoewel grote nieuwe sneeuwval in West-Oostenrijk niet werd verwacht.

Verder naar het zuidoosten en zuiden ondervond men ook de gevolgen van de weersverandering. In Roemenië zorgde zware sneeuwval ervoor dat dorpen geïsoleerd raakten en ten minste 42.000 huishoudens zonder elektriciteit kwamen te zitten. In Bosnië en Herzegovina werd een sneeuwdek van 10 tot 30 centimeter verwacht, met in de berggebieden potentieel een halve meter. In Spanje was het weer de laatste fase van Storm 'Francis', die al dagenlang koude en neerslag bracht, wat resulteerde in diverse snelwegongevallen en afsluitingen. De Zweedse politie ontmoedigde het publiek om niet-essentiële reizen te ondernemen vanwege de transportstilstand.

Deze gebeurtenissen benadrukken de kwetsbaarheid van logistieke ketens bij snelle weersverslechtering, wat een terugkerend aandachtspunt vormt bij de voorbereiding op de winter. De weersystemen die dit veroorzaakten, waarbij droge continentale lucht de overhand kreeg op de zachte oceaanlucht, tonen de volatiliteit in de huidige atmosferische stromingen en roepen vragen op over de structurele veerkracht van de Europese vervoersnetwerken.