Tentoonstelling "Schiaparelli: Mode wordt Kunst" opent op 28 maart in Londen

Het Victoria and Albert Museum (V&A) in Londen zal van 28 maart tot en met 1 november 2026 een grootschalige expositie presenteren onder de titel "Schiaparelli: Fashion Becomes Art". Deze retrospectieve is de eerste tentoonstelling in het Verenigd Koninkrijk die volledig is gewijd aan Elsa Schiaparelli en richt zich specifiek op haar creatieve output tijdens het interbellum. De expositie bestrijkt een brede periode, van de jaren 1920 tot aan de hedendaagse tijd, waarbij de artistieke lijn van het modehuis wordt doorgetrokken naar de huidige heropleving.

Elsa Schiaparelli was een van de meest invloedrijke figuren in de Europese mode van de periode tussen de wereldoorlogen, vaak in directe competitie met haar grote rivale Coco Chanel. Voor Schiaparelli was mode geen oppervlakkige aangelegenheid, maar een zorgvuldig geconstrueerd element van de menselijke expressie. Haar nauwe banden met avant-gardistische stromingen, in het bijzonder het dadaïsme en het surrealisme, bepaalden haar vernieuwende benadering van design. Chanel omschreef haar ooit als "die Italiaanse kunstenares die kleren maakt", een typering die Schiaparelli eer aandeed terwijl zij onderzocht hoe de "taal van het onbewuste" de mode kon transformeren.

De tentoonstelling brengt meer dan 200 objecten samen, variërend van beeldhouwwerken en fotografie tot beeldende kunst en surrealistische haute couture. Er is bijzondere aandacht voor haar vruchtbare samenwerkingen met kunstenaars als Salvador Dalí en Man Ray. Tot de meest iconische werken behoren de "skeletjurk" uit 1938, een coproductie met Dalí, en de beroemde "schoenhoed" uit 1937–1938. Deze creaties waren meer dan kledingstukken; ze vertaalden de existentiële onzekerheid van die tijd naar een visuele vorm op het menselijk lichaam.

Ook de samenwerking met Jean Cocteau leverde memorabele stukken op, waaronder een avondmantel uit 1937 met een dubbel profiel dat de optische illusie van een vaas met rozen creëert. Deze artistieke visie strekte zich zelfs uit tot de parfumerie: het parfum Shocking! uit 1936 werd gelanceerd in een flacon in de vorm van een torso, geïnspireerd op de rondingen van actrice Mae West. Het laat zien hoe Schiaparelli kunst en commercie op een provocerende wijze wist te verenigen.

Nadat het modehuis in 1954 de deuren sloot — omdat het naoorlogse Europa meer behoefte had aan stabiliteit dan aan surrealistische ironie — richtte Elsa zich op haar autobiografie. De huidige artistiek directeur, de Amerikaan Daniel Roseberry, die in april 2019 de leiding overnam, ziet deze retrospectieve als een logisch vervolg op haar nalatenschap. Roseberry, voorheen werkzaam bij Thom Browne, streeft ernaar de surrealistische wortels van de oprichtster te laten versmelten met een moderne esthetiek. Hij benadrukt dat mode voor hem een drager is van een conceptuele visie, waarbij de interactie met de veranderlijke realiteit centraal staat.