EU voert verbod in op vernietiging van onverkocht textiel vanaf juli 2026

De Europese Unie heeft een krachtig signaal afgegeven tegen de wegwerpcultuur door strikte nieuwe maatregelen in te voeren onder de Verordening inzake ecologisch ontwerp voor duurzame producten, beter bekend als de ESPR (Ecodesign for Sustainable Products Regulation). Deze wetgeving is specifiek gericht op het uitbannen van de destructieve praktijk waarbij onverkochte consumentengoederen worden vernietigd, een stap die cruciaal wordt geacht voor de transitie naar een volledig circulaire economie. Concreet betekent dit dat grote ondernemingen die op de Europese markt opereren, vanaf 19 juli 2026 niet langer het recht hebben om onverkochte kleding, mode-accessoires en schoeisel te vernietigen. Om de overgang voor kleinere spelers haalbaar te maken, is bepaald dat dit verbod voor middelgrote bedrijven pas in juli 2030 van kracht zal worden, waardoor zij extra tijd krijgen om hun logistieke processen aan te passen.

Deze verordening, die op 9 februari 2026 officieel door de Europese Commissie werd aangenomen, is een directe reactie op de enorme ecologische schade die wordt veroorzaakt door overproductie en overtollige voorraden. De statistieken die aan dit besluit ten grondslag liggen, zijn alarmerend: naar schatting wordt in Europa jaarlijks tussen de 4% en 9% van alle onverkochte textielproducten vernietigd voordat ze ooit een consument hebben bereikt. Deze praktijk genereert jaarlijks ongeveer 5,6 miljoen ton aan CO2-emissies, een volume dat nagenoeg gelijk is aan de totale netto-uitstoot van heel Zweden in het jaar 2021. De Commissie benadrukt dat zelfs een bescheiden verbetering van de situatie grote gevolgen heeft; een stijging van het recyclingniveau met slechts 10% kan de uitstoot van 440.000 ton koolstofdioxide per jaar voorkomen en een besparing opleveren van maar liefst 8,8 miljard kubieke meter water.

Onder de nieuwe ESPR-richtlijnen worden bedrijven gedwongen om hun restvoorraden op een verantwoorde manier te beheren, waarbij vernietiging pas als allerlaatste optie wordt gezien. Ondernemingen moeten voortaan eerst alternatieve routes verkennen, zoals de wederverkoop van producten via outletkanalen, het herstellen of opknappen van beschadigde items, het doneren van kleding aan maatschappelijke organisaties of het inzetten van hoogwaardige recyclingprocessen. Een ander cruciaal onderdeel van de nieuwe regelgeving is de introductie van het Digitaal Productpaspoort (DPP) voor textiel en schoeisel, dat tegen het midden van 2026 verplicht wordt gesteld. Via een eenvoudig te scannen QR-code krijgen zowel consumenten als recyclingbedrijven direct toegang tot essentiële, machineleesbare informatie over de herkomst van het product, de exacte materiaalsamenstelling en de mogelijkheden voor hergebruik, alles gebaseerd op open en transparante standaarden.

Transparantie vormt de ruggengraat van deze nieuwe Europese koers, aangezien bedrijven verplicht worden om jaarlijks een openbaar verslag uit te brengen over de hoeveelheid onverkochte goederen die zij hebben afgeschreven. In deze rapportages moeten zij niet alleen de aantallen vermelden, maar ook gedetailleerd uitleggen welke strategieën zij hebben toegepast om deze overschotten te beheren. Voor grote corporaties gaat deze rapportageplicht in 2026 van start, waarbij zij verantwoording moeten afleggen over hun activiteiten in het boekjaar 2025. Middelgrote ondernemingen zullen vanaf 2030 aan deze eisen moeten voldoen. Deze strategische verschuiving in de regelgeving, gecombineerd met de strenge informatieplichten, is bedoeld om de mode-industrie fundamenteel te veranderen van een lineair model van 'maken, gebruiken en weggooien' naar een circulaire economie waarin de levensduur van producten en het hergebruik van materialen de hoogste prioriteit krijgen.