ERC Consolidator Subsidie voor Dalimil Mazac voor Wiskundige Fundamenten Kwantumveldentheorie

De Europese Onderzoeksraad (ERC) heeft op 9 december 2025 de begunstigden van de Consolidator Grants voor 2025 bekendgemaakt. Deze financiering erkent wetenschappers in de midden-carrière die baanbrekend exploratief onderzoek uitvoeren over alle wetenschappelijke disciplines heen. De competitieve ronde, ondersteund door het Horizon Europa-programma van de Europese Unie, ontving 3.121 aanvragen, waarvan 349 onderzoekers werden geselecteerd voor een gezamenlijk budget van 728 miljoen euro.

Dalimil Mazac, verbonden aan het Institut de Physique Théorique (IPhT) van CEA-CNRS, ontving een van de toekenningen voor zijn werk aan de wiskundige basis van de kwantumveldentheorie (QFT). Mazac, die sinds 2023 vast onderzoeker is bij het IPhT, bekleedt vanaf 2025 tevens een gastonderzoeksfunctie bij het Institut des Hautes Études Scientifiques (IHES). Zijn academische achtergrond omvat een doctoraat aan het Perimeter Institute for Theoretical Physics en postdoctorale functies aan Princeton en Stony Brook. Het IPhT is een gezamenlijke onderzoekseenheid van de Direction de la Recherche Fondamentale (DRF) van het CEA en het CNRS.

Mazac's ERC-project, getiteld HARMONICON (Connecting Harmonic Analysis and Conformal Field Theory), richt zich op de kruising tussen QFT, getaltheorie en harmonische analyse. QFT dient als een universeel voorspellend kader voor de natuurkunde, maar de rigoureuze wiskundige structuur ervan is nog niet volledig gedefinieerd. De ERC Consolidator Grants voorzien doorgaans in maximaal 2 miljoen euro over een periode van vijf jaar, met een mogelijke aanvullende 1 miljoen euro voor noodzakelijke projectkosten.

Het HARMONICON-project beoogt een wiskundig sluitend raamwerk te construeren voor Conforme Veldtheorieën (CFT's), een cruciale deelverzameling van QFT's die schaalinvariantie vertonen. Een primair doel is het nauwkeurig vaststellen van de schaalexponenten die fysische observabelen in CFT's beheersen, met name in complexe systemen zoals driedimensionale polymeren. Eerdere onderzoeken van Mazac brachten al correspondenties aan het licht tussen QFT en wiskundige concepten zoals L-functies en het bolstapelingsprobleem.

De methodologie van Mazac omvat de aanpassing van de conformal bootstrap-methode aan de spectrale theorie van automorfe vormen in de getaltheorie. Deze kruisbestuiving heeft reeds rigoureuze resultaten opgeleverd met betrekking tot begrenzingen op spectrale kieren van hyperbolische variëteiten. De toekenning onderstreept de inzet van de ERC om onderzoek aan de frontlinie te financieren dat uiteenlopende wetenschappelijke domeinen overbrugt. De ERC rapporteerde dat de 349 geselecteerde onderzoekers hun werk zullen uitvoeren in 25 EU-lidstaten en geassocieerde landen.