Neurowetenschap onderzoekt de hypothese van biofotonische communicatie in de hersenen

In de wetenschappelijke gemeenschap is een levendige discussie ontstaan over een recente publicatie die het bestaan van een derde mechanisme voor neurale communicatie poneert: een bioveld dat wordt aangestuurd door biofotonen. Deze uiterst zwakke lichtemissies vormen de kern van een onderzoek dat in 2026 werd gepubliceerd in een gerenommeerd peer-reviewed tijdschrift. Het werk is het resultaat van een samenwerking tussen Pavel Pospíšil en Ankush Prasad, verbonden aan de afdeling Biofysica van de Faculteit Natuurwetenschappen aan de Palacký Universiteit in Olomouc, Tsjechië. De onderzoekers hebben hiermee de resultaten van meer dan tien jaar aan analyses met betrekking tot biofotonen in zenuwweefsel gesystematiseerd.

Het voorgestelde mechanisme suggereert dat biofotonen, die voortkomen uit de metabolische activiteit van zenuwweefsel, ultrasnelle interacties tussen neuronen mogelijk maken die potentieel de lichtsnelheid benaderen. De auteurs formuleren een hypothese over de kwantumkenmerken van deze biofotonen, zoals superpositie, coherentie en verstrengeling. Dit zou betekenen dat informatie op een complexe manier gecodeerd, door de hersenen verzonden en vervolgens door andere neuronen gedecodeerd kan worden. Een cruciaal onderdeel van de studie omvat de analyse van experimentele resultaten die aantonen dat kwantumcorrelaties in gepolariseerde fotonen behouden blijven, zelfs na passage door dunne plakjes hersenweefsel met een dikte tot 400 micrometer.

Deze hypothese raakt direct aan het zogenaamde 'moeilijke probleem van het bewustzijn', een vraagstuk dat de klassieke neurowetenschap tot dusver niet volledig kan verklaren door enkel gebruik te maken van elektrische en chemische signalen. De voorgestelde communicatieroute via een bioveld biedt een theoretische uitbreiding van bestaande neurowetenschappelijke modellen en kijkt verder dan de gevestigde elektrochemische paradigma's. De kracht van dit voorstel ligt in de mogelijkheid om een fysiek mechanisme te bieden voor de enorme snelheid en complexiteit van informatieverwerking in het brein, specifiek binnen de context van het menselijk bewustzijn.

De historische context van dit onderzoek voert terug naar het pionierswerk over biofotonenstraling door Fritz-Albert Popp in de jaren zeventig. Hij stelde destijds vast dat er een direct verband bestaat tussen deze straling, het celmetabolisme en biologische coherentie. Daarnaast wordt in de publicatie de hypothese van de natuurkundige Roger Penrose uit 1989 aangehaald, waarin hij suggereerde dat er een tot dan toe onverklaard kwantumelement aanwezig moet zijn in de mechanismen die ten grondslag liggen aan ons bewustzijn.

Desondanks wijzen de auteurs erop dat de grootste uitdaging — het behoud van kwantumcoherentie in de thermische omgeving van de hersenen, die ongeveer 37 graden Celsius bedraagt — grotendeels onopgelost blijft. Dit zorgt ervoor dat het voorstel zich momenteel nog in een fase bevindt die strikte empirische verificatie vereist. Binnen de bredere context van de kwantumbiologie toonde het werk van Popp reeds aan dat het DNA in levende cellen fotonen opslaat en afgeeft. Kritiek op theorieën over kwantumbewustzijn, zoals het Orch-OR-model van Roger Penrose en Stuart Hameroff, richt zich vaak op het probleem van decoherentie in de warme en vochtige omgeving van neuronen.

Pospíšil en Prasad concluderen dat, hoewel kwantummechanismen in zenuwweefsel op dit moment nog speculatief zijn, er diepgaander onderzoek nodig is met behulp van geavanceerde technologieën voor fotonendetectie. Hun gezamenlijke inspanning onderstreept de wetenschappelijke toewijding aan het bestuderen van lichtsignalen binnen de biologie. Hiermee opent deze publicatie een nieuw theoretisch hoofdstuk in de zoektocht naar de fysieke fundamenten van de meest complexe aspecten van het menselijk bestaan, waarbij de focus verschuift naar kwantumoptische verschijnselen binnen neurale netwerken.