ERC, Kuantum Alan Teorisi Matematiği İçin IPhT Araştırmacısı Mazac'a Konsolidatör Hibe Verdi

Avrupa Araştırma Konseyi (ERC), 9 Aralık 2025 tarihinde 2025 Konsolidatör Hibe sahiplerinin listesini resmen ilan etti. Avrupa Birliği'nin Ufuk Avrupa programı tarafından desteklenen bu rekabetçi fonlama turu, toplam 728 milyon Euro bütçe ile 3.121 başvuru arasından 349 araştırmacıyı seçti. Bu hibeler, orta kariyer bilim insanlarının öncü keşif araştırmalarını desteklemeyi amaçlamaktadır.

CEA-CNRS bünyesindeki Institut de Physique Théorique (IPhT) araştırmacısı Dalimil Mazac, Kuantum Alan Teorisi'nin (QFT) matematiksel temellerine yaptığı derin katkılar nedeniyle bu prestijli ödüllerden birini kazandı. Mazac, 2023'ten bu yana IPhT'de daimi araştırmacı olarak görev yapmaktadır ve 2025'ten itibaren Institut des Hautes Études Scientifiques (IHES) ile de ziyaretçi araştırma afiliasyonuna sahiptir. Akademik geçmişinde Perimeter Institute for Theoretical Physics'ten doktora ve Princeton ile Stony Brook'ta doktora sonrası görevler bulunmaktadır.

Mazac'ın ödül alan ERC projesinin adı HARMONICON'dur ve Harmonik Analiz ile Konformal Alan Teorisi Arasındaki Bağlantı anlamına gelmektedir. Projenin temel motivasyonu, QFT'nin fizik için evrensel bir öngörü çerçevesi olmasına rağmen, titiz matematiksel yapısının henüz tam olarak tanımlanmamış olmasıdır. QFT, parçacıkların değil, alanların temel yapılar olduğunu öne sürer ve Kuantum Mekaniği ile Özel Görelilik Teorisi'ni birleştirmeyi hedefler.

ERC Konsolidatör Hibe programı, bağımsız araştırma programlarını pekiştiren araştırmacıları destekler ve tipik olarak beş yıllık bir süre için 2 milyon Euro'ya kadar fon sağlar; temel proje maliyetleri için ek 1 milyon Euro potansiyeli bulunmaktadır. Mazac'ın çalışması, özellikle QFT'nin sayı teorisi ve harmonik analiz ile kesiştiği karmaşık alanda ilerlemektedir. Projenin hedefleri arasında, üç boyutlu polimerler gibi karmaşık sistemlerdeki Konformal Alan Teorileri'nde (CFT'ler) fiziksel gözlemleri yöneten ölçeklenme üslerini kesin olarak belirlemek yer almaktadır.

Mazac'ın yaklaşımı, harmonik formların spektral teorisine, yani sayı teorisindeki otomorfik formlara, CFT'nin cebirsel bir formülasyonu olan konformal bootstrap metodolojisini uyarlamayı içermektedir. Bu çapraz tozlaşma, hiperbolik manifoldların spektral boşluklarının sınırları ve L-fonksiyonları üzerinde halihazırda titiz sonuçlar vermiştir. ERC'nin bu seçimi, temel fiziğin anlayışını ilerletmek için matematiksel titizliği kullanan, farklı bilimsel alanları birleştiren araştırmaları finanse etme taahhüdünü vurgulamaktadır.