Ontdekking van Tryptofaan in Bennu-monsters bevestigt theorie over buitenaardse oorsprong van prebiotische moleculen

Recent onderzoek naar het materiaal dat van de planetoïde Bennu is teruggebracht, heeft de aanwezigheid van de essentiële aminozuur tryptofaan aan het licht gebracht. Dit baanbrekende nieuws, dat eind november 2025 bekend werd, is van cruciaal belang voor de astrobiologie. Tryptofaan was namelijk nog nooit eerder gedetecteerd in enig meteoor of ander kosmisch monster. De bevindingen zijn gebaseerd op de analyse van een uiterst kleine fractie van het bodemmateriaal dat door NASA’s OSIRIS-REx-ruimtevaartuig is verzameld.

Op 24 september 2023 landde de OSIRIS-REx-capsule met de kostbare lading op een testterrein in Utah, waarmee een succesvolle missie werd afgesloten. De totale massa van het teruggebrachte materiaal bedroeg 121,6 gram. Eerder vooronderzoek had al de aanwezigheid van veertien van de twintig proteïnogene aminozuren en alle vijf de canonieke nucleobasen bevestigd. De detectie van tryptofaan, een bouwsteen die een sleutelrol speelt bij de eiwitsynthese en de groei van organismen, versterkt de hypothese dat de fundamentele bouwstenen van het leven op natuurlijke wijze in de vroege Zonnewende werden gevormd.

Astrochemicus José Aponte van NASA’s Goddard Space Flight Center benadrukte dat deze ontdekking de rol van B-type planetoïden, waartoe Bennu behoort, bevestigt als dragers van primair koolstofhoudend materiaal. Dit materiaal is sinds de vorming van ons zonnestelsel, circa 4,5 miljard jaar geleden, grotendeels onveranderd gebleven. Verder onderzoek toonde aan dat alle noodzakelijke componenten voor de vorming van zowel DNA als RNA aanwezig zijn. Kate Freeman van de Pennsylvania State University opperde dat planetoïden zoals Bennu fungeerden als een soort ‘bezorgdienst’ voor prebiotische substanties naar de vroege Aarde.

De minerale samenstelling van de monsters, waaronder fosfaten, carbonaten en sulfaten, wijst erop dat deze materialen zijn gevormd in een waterige omgeving op Bennu’s moederlichaam. Mogelijk was dit een ijzige wereld met een ondergrondse oceaan. Wetenschappers, onder leiding van Dante Lauretta van de Universiteit van Arizona, vonden ook zogenaamde presolaire korrels. Dit duidt op een menging van materiaal afkomstig uit verschillende regio’s van het zonnestelsel. De studie van Bennu biedt zo een unieke kans om de chemie van de vroege Zonnewende in een ongerepte staat te onderzoeken, in tegenstelling tot reguliere meteorieten die vaak door aardse contaminatie zijn beïnvloed.

Ondanks dit wetenschappelijke succes waarschuwen de betrokken onderzoekers voor te veel euforie. De initiële signalen van tryptofaan zijn namelijk afkomstig uit een zeer beperkt volume materiaal, wat verdere, onafhankelijke verificatie vereist. Naast de analyse van de organische stoffen blijft de baan van de planetoïde Bennu een aandachtspunt in het kader van planetaire bescherming. Nauwkeurigere berekeningen geven een kans van 0,037% op een botsing met de Aarde in september 2182. Na de succesvolle levering van de monsters werd het OSIRIS-REx-vaartuig omgedoopt tot OSIRIS-APEX en kreeg het een nieuwe opdracht: de studie van planetoïde Apophis, die in april 2029 dicht langs de Aarde zal scheren.