Rubin Observatorium ontdekt extreem snel roterende asteroïde 2025 MN45

Tijdens de vroege operationele fase van de Vera C. Rubin Observatorium is een opmerkelijke astronomische vondst gedaan die ons begrip van de structurele integriteit van kleine hemellichamen in ons zonnestelsel zal verfijnen: de ontdekking van asteroïde 2025 MN45. Dit object roteert sneller dan enig ander bekend object met een diameter van meer dan 500 meter. De bevinding, die voortkwam uit gegevens van de Legacy Survey of Space and Time (LSST) camera, een samenwerking tussen de National Science Foundation (NSF) en het Amerikaanse Ministerie van Energie (DOE), werd gedetailleerd beschreven in het allereerste peer-reviewed wetenschappelijke artikel gebaseerd op LSST-data, gepubliceerd in The Astrophysical Journal Letters in januari 2026.

Asteroïde 2025 MN45, met een geschatte diameter van 710 meter, voltooit een volledige rotatie om zijn as in slechts 1,88 minuten, wat neerkomt op 113 seconden. De data die deze analyse mogelijk maakten, werden verzameld tijdens het 'First Look' evenement van het Rubin Observatorium. Dit betrof ongeveer tien uur aan observaties, verspreid over zeven nachten in april en mei 2025. Dit resultaat onderstreept de indrukwekkende prestaties van de LSST-camera, 's werelds grootste digitale camera die elke 40 seconden opnamen kan maken, en valideert de investeringen in deze geavanceerde technologie.

In deze initiële analyse identificeerde het team ook negentien andere snel roterende asteroïden met diameters groter dan 90 meter; de meerderheid hiervan bevindt zich in de hoofdasteroïdengordel. Andere noemenswaardige ontdekkingen in deze steekproef omvatten 2025 MJ71, met een rotatieperiode van 1,9 minuut, en 2025 MK41, die er 3,8 minuten over doet. De leiding over dit onderzoek lag bij Dr. Sarah Greenstreet, een geassocieerd astronoom bij het National Optical-Infrared Astronomy Research Laboratory (NSF NOIRLab) en adjunct-hoogleraar aan de Universiteit van Washington.

Dr. Greenstreet benadrukte dat een dergelijke extreme rotatiesnelheid voor een object van deze omvang een uitzonderlijke interne sterkte vereist. Zij berekende dat om de integriteit van 2025 MN45 tegen de centrifugale krachten te behouden, het materiaal een cohesieve sterkte moet bezitten die vergelijkbaar is met die van massief gesteente, geschat op ongeveer 9 megapascal (MPa). Dit werpt serieuze vragen op over het gangbare model dat de meeste asteroïden beschouwt als broze 'puinbedden'. In de hoofdasteroïdengordel zouden objecten groter dan 150 meter doorgaans langzamer moeten draaien dan eens in de 2,2 uur om uiteen te vallen door centrifugale effecten; dit staat bekend als de rotatiebarrière.

De centrale vraag die 2025 MN45 oproept, is hoe een dergelijk groot object in de hoofdasteroïdengordel zo snel kan draaien zonder te fragmenteren. Het feit dat de asteroïde deze drempel aanzienlijk overschrijdt, wijst sterk op een monolithische structuur. De onderzoekers speculeren dat deze hoge snelheid het gevolg kan zijn van een krachtige, recente botsing, of dat het object een gedifferentieerd overblijfsel is van een ouder hemellichaam uit het vroege zonnestelsel. Aaron Rudman van het SLAC National Accelerator Laboratory merkte op dat deze ontdekking een voorbode is van de hoofdmissie van het observatorium.

Het Vera C. Rubin Observatorium, vernoemd naar de astronoom Vera Rubin, staat op het punt om in de eerste helft van 2026 officieel te beginnen met zijn tienjarige 'Legacy Survey of Space and Time' (LSST). De LSST zal het zuidelijke nachtelijke hemelgewelf gedurende een decennium meermaals scannen, waardoor een ultrabrede, ultra-hoge-resolutie tijdreeksopname van het universum ontstaat. Dit bevestigt niet alleen het potentieel van het observatorium om objecten te detecteren waarvan wetenschappers het bestaan niet eens vermoedden, maar levert ook onmiddellijk waardevolle gegevens op over de fysische eigenschappen van asteroïden, zoals hun samenstelling en evolutie, die voor zulke grote objecten in de hoofdgordel voorheen onbereikbaar waren. De locatie van 2025 MN45 in de hoofdasteroïdengordel wordt als ongebruikelijk beschouwd, aangezien de meeste eerder waargenomen snel roterende objecten tot de Aardscheerders behoorden.