Herleefde Aandacht voor Orca Wikie's Imitatie van Menselijke Spraak uit 2018

Een studie uit 2018, waarin een orka genaamd Wikie menselijke klanken nabootste, heeft in 2026 opnieuw online aandacht gekregen. Dit fenomeen benadrukt de verrassende cognitieve flexibiliteit en het vermogen tot vocale imitatie binnen de orkapopulatie. De onderzoekers, onder wie wetenschappers van de Universiteit van St Andrews, wilden de grenzen testen van het vermogen van orka's om geluiden buiten hun natuurlijke vocale repertoire te kopiëren.

De bevindingen, gepubliceerd in de Proceedings of the Royal Society B, suggereren dat deze imitatievaardigheid een plausibele verklaring kan bieden voor de ontwikkeling en overdracht van vocale dialecten die in wilde orkagroepen worden waargenomen. De experimentele opzet betrof een intensieve trainingsfase waarbij de 14-jarige vrouwelijke orka, Wikie, in het Marineland Aquarium in Antibes, Frankrijk, werd bestudeerd in samenwerking met de Complutense Universiteit van Madrid. Wikie werd aanvankelijk getraind om drie bekende geluiden van haar kalf na te bootsen, alvorens zij werd blootgesteld aan vijf onbekende orka-geluiden, waaronder een geluid dat leek op het blazen van een tongzoen.

Deze stapsgewijze introductie van nieuw auditief materiaal was cruciaal om de capaciteit voor vocale imitatie te isoleren van reeds aangeleerd gedrag. De studie bevestigde dat orka's, net als dolfijnen en papegaaien, tot de zeldzame zoogdieren behoren die in staat zijn nieuwe geluiden te produceren na deze gehoord te hebben, een eigenschap die wijst op een geavanceerde vorm van sociaal leren. In de laatste fase werd Wikie geconfronteerd met zes menselijke uitingen, waaronder "hallo", "Amy" en "één, twee, drie". Opmerkelijk genoeg produceerde de orka in sommige gevallen al bij de eerste poging herkenbare kopieën van deze onbekende klanken, waarbij "Amy" bijna foutloos werd nagebootst.

Hoewel de onderzoeksresultaten aantoonden dat de golfvormen van de geproduceerde geluiden nauw overeenkwamen met de menselijke spraak, benadrukte Professor Josep Call van de Universiteit van St Andrews dat er geen bewijs was dat Wikie de betekenis van de nagebootste woorden begreep; het betrof een vorm van parotleergedrag. De snelheid waarmee zij nieuwe geluiden, zowel van soortgenoten als van mensen, imiteerde, vaak binnen zeventien proeven, leverde het doorslaggevende bewijs voor de leerbaarheid van vocalisaties. Dit vermogen tot het verwerven van vocale patronen door nabootsing is een indicator van de diepgaande sociale intelligentie van orka's, cruciaal voor hun complexe gemeenschapsstructuren en jachtstrategieën.

Andere onderzoeken naar orka's hebben eerder al aangetoond dat individuen die gescheiden zijn van hun geboortegroepen, zoals de orka L98 die Californische zeeleeuwengeblaf nabootste, hun vocale repertoire aanpassen aan nieuwe sociale contexten, wat wijst op de plasticiteit van hun communicatiesysteem. De recente heropleving van de aandacht voor deze studie uit 2018 onderstreept de blijvende fascinatie voor de grensgebieden van dierlijke cognitie en de evolutionaire paden die leiden tot culturele overdracht in niet-menselijke soorten.