AI-Agent 'Aika' van UGM Verbetert Toegang tot Mentale Zorg Na Internationale Erkenning

De inzet van kunstmatige intelligentie (AI) binnen psychologische diensten wint aan terrein als een instrument om ongelijkheden in de toegang tot professionele mentale gezondheidszorg aan te pakken. Wereldwijd ondervinden honderden miljoenen mensen hinder van hoge kosten, sociaal stigma of een gebrek aan beschikbare therapeuten, wat leidt tot onbehandelde gevallen.

Een ontwikkeling komt van Giga Hidjrika Aura Adkhy, een student aan de Universitas Gadjah Mada (UGM), die 'UGM-AICare (Aika)' initieerde. Deze AI-gebaseerde oplossing ontstond nadat Adkhy in 2024 tijdens een uitwisselingsprogramma aan de University of Liverpool in het Verenigd Koninkrijk de eenvoudige toegang tot campuspsychologen via mobiele chat observeerde. Deze ervaring stond in contrast met de situatie in Indonesië, waar de verhouding tussen het aantal psychologen en de behoefte onder studenten significant achterblijft. Het doel van UGM-AICare is het faciliteren van laagdrempelige toegang tot passende ondersteuning op het gebied van mentale gezondheidszorg.

De innovatie van Adkhy werd erkend met de Eerste Prijs in de categorie 'Play Track' tijdens de internationale EDU Chain Hackathon in 2025, een competitie met een totale prijzenpot van 250.000 Amerikaanse dollar. Aika is ontworpen als een autonome AI-agent, die zich onderscheidt van passieve generatieve Large Language Models (LLM's) door een proactieve rol aan te nemen. Het systeem bootst het initiële beoordelingsproces van een psycholoog na door middel van tekstgesprekken, waarbij het de gebruiker het gevoel geeft alsof hij met een vriend communiceert.

Aika analyseert actief de ingediende klachten om gerichte zelfhulpsuggesties te formuleren voor minder complexe problematiek, zoals het aanbieden van ademhalingsoefeningen of advies over voldoende rust. In regio's met een tekort aan gekwalificeerd personeel, waar mensen kampen met mentale uitdagingen, kan de snelheid en schaalbaarheid van AI-chatbots een verschil maken in het bereiken van voorheen onbereikbare populaties. De cruciale functie van het systeem ligt in de escalatie: wanneer professionele interventie noodzakelijk is, verbindt Aika de gebruiker direct door naar een menselijke psycholoog. Hierbij genereert de AI een samenvatting, een initiële beoordeling en een aanbeveling voor de professional, terwijl de privacy van de gebruiker gewaarborgd blijft.

Dit hybride model, dat AI-ondersteuning combineert met menselijke expertise, wordt wereldwijd gezien als een methode om de behandeling te versnellen en de toegankelijkheid te vergroten zonder de noodzaak van menselijke therapeuten te vervangen. De architectuur van UGM-AICare omvat een gelaagd systeem met gespecialiseerde agenten en een 'policy-gated autopilot' die bepaalt wanneer de AI autonoom mag handelen. Giga Hidjrika Aura Adkhy hoopt dat Aika verder wordt ontwikkeld voor een breder publiek dan alleen de UGM-gemeenschap, ter bevordering van de mentale gezondheidsbewustwording in Indonesië.