Tổng thống Trump áp thuế 25% đối với chip xử lý tiên tiến nhằm bảo vệ an ninh quốc gia Hoa Kỳ

Vào ngày 14 tháng 1 năm 2026, Tổng thống Donald Trump đã chính thức ký một bản Tuyên bố quan trọng, thiết lập mức thuế hải quan ngay lập tức là 25% đối với việc nhập khẩu một số loại vi mạch tiên tiến và các sản phẩm liên quan vào lãnh thổ Hoa Kỳ. Quyết định mang tính bước ngoặt này được thực hiện dựa trên Mục 232 của Đạo luật Mở rộng Thương mại năm 1962, một quy định pháp lý cho phép người đứng đầu quốc gia điều chỉnh các hoạt động nhập khẩu nếu chúng được xác định là gây ra mối đe dọa trực tiếp đối với an ninh quốc gia.

Động thái này được đưa ra sau khi kết thúc một cuộc điều tra chuyên sâu do Bộ trưởng Thương mại Howard Lutnick dẫn đầu. Kết quả điều tra chỉ ra rằng khối lượng và bối cảnh nhập khẩu chất bán dẫn hiện nay đang tạo ra những rủi ro an ninh nghiêm trọng do năng lực sản xuất nội địa của Mỹ còn hạn chế trong các lĩnh vực then chốt như công cụ in thạch bản và khắc tiên tiến. Theo dữ liệu từ Nhà Trắng, Hoa Kỳ hiện chỉ sản xuất khoảng 10% tổng lượng chất bán dẫn cần thiết, trong khi lại tiêu thụ tới gần một phần tư sản lượng toàn cầu. Sự phụ thuộc quá mức vào các chuỗi cung ứng nước ngoài này được đánh giá là một rủi ro chiến lược và kinh tế lớn đối với lĩnh vực quốc phòng cũng như 16 ngành hạ tầng trọng yếu của đất nước.

Trong khuôn khổ bản tuyên bố, mức thuế 25% sẽ được áp dụng cho một nhóm hẹp các loại chip tính toán hiệu năng cao, bao gồm các mẫu chip chủ chốt cho công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) như Nvidia H200 và AMD MI325X. Chính quyền của Tổng thống Trump cũng đã thiết lập một danh sách các trường hợp ngoại lệ nhằm duy trì đà phát triển công nghệ. Cụ thể, mức thuế này sẽ không áp dụng đối với các loại chip được nhập khẩu nhằm mục đích mở rộng chuỗi sản xuất nội địa, sử dụng trong các trung tâm dữ liệu tại Mỹ, phục vụ cho các doanh nghiệp khởi nghiệp (startup), hoặc dành cho các hoạt động nghiên cứu và phát triển (R&D).

Để thúc đẩy sản xuất trong nước, Bộ trưởng Thương mại Howard Lutnick đã đề xuất một chương trình bồi hoàn dành cho các công ty nước ngoài sẵn sàng đầu tư xây dựng nhà máy sản xuất chất bán dẫn trên lãnh thổ Hoa Kỳ, đây là một phần trong kế hoạch hai giai đoạn nhằm thay đổi cục diện ngành công nghiệp này. Biện pháp thuế quan mới cũng liên quan chặt chẽ đến các thỏa thuận ngoại giao đặc biệt. Theo đó, việc áp thuế là điều kiện cho phép tập đoàn Nvidia xuất khẩu chip H200 từ các cơ sở sản xuất tại Đài Loan sang Trung Quốc đại lục, với điều kiện Chính phủ Mỹ phải nhận được 25% doanh thu từ các giao dịch này. Tổng thống Trump đã xác nhận rằng Hoa Kỳ sẽ thu về 25% giá trị từ việc bán các dòng chip đang rất được săn đón này.

Đạo luật Mở rộng Thương mại năm 1962, vốn được ký bởi Tổng thống John F. Kennedy, đã từng được sử dụng vào các năm 1979 và 1982, trước khi được ông Trump tái áp dụng vào năm 2018 để đánh thuế thép và nhôm nhập khẩu. Đạo luật này cung cấp cho nhánh hành pháp những quyền hạn rộng lớn trong việc điều tiết thương mại vì mục đích an ninh. Hiện tại, Tổng thống Trump đã chỉ thị cho Bộ trưởng Thương mại và Đại diện Thương mại Hoa Kỳ phải nộp báo cáo về tiến độ đàm phán trong vòng 90 ngày tới. Động thái này được giới quan sát đánh giá là tiền đề có thể dẫn đến việc áp dụng các mức thuế diện rộng hơn trong tương lai gần.

Việc tái cấu trúc chuỗi cung ứng công nghệ thông qua các rào cản thuế quan này phản ánh chiến lược "Nước Mỹ trên hết" trong lĩnh vực công nghệ cao. Bằng cách kết hợp giữa áp lực thuế quan và các ưu đãi đầu tư, chính quyền Washington đang nỗ lực giảm bớt sự phụ thuộc vào các đối tác nước ngoài, đồng thời củng cố vị thế dẫn đầu của mình trong cuộc đua trí tuệ nhân tạo toàn cầu. Những diễn biến trong 90 ngày tới sẽ là thước đo quan trọng cho hiệu quả của chính sách thương mại mới này đối với nền kinh tế Mỹ và thị trường công nghệ thế giới.