Trump, Ulusal Güvenlik Tehditlerini Gerekçe Göstererek Gelişmiş Bilgi İşlem Çiplerine %25 Vergi Getirdi

14 Ocak 2026 tarihinde Amerika Birleşik Devletleri Başkanı Donald Trump, ülkeye ithal edilen belirli gelişmiş mikroçip kategorileri ve bunlarla bağlantılı ürünler için %25 oranında derhal uygulanacak bir gümrük vergisi getiren başkanlık kararnamesini imzaladı. Bu stratejik adım, devlet başkanına ulusal güvenliği tehdit eden ithalat durumlarında ticari düzenlemeler yapma yetkisi tanıyan 1962 tarihli Ticaret Genişletme Yasası'nın 232. Bölümü'ne dayandırıldı. Karar, ABD'nin teknolojik altyapısını koruma ve dışa bağımlılığı azaltma stratejisinin bir parçası olarak değerlendiriliyor.

Söz konusu vergi kararı, Ticaret Bakanı Howard Lutnick tarafından yürütülen ve sonuçlandırılan kapsamlı bir incelemenin ardından geldi. Bu soruşturma, mevcut yarı iletken ithalat hacminin ve koşullarının, özellikle gelişmiş litografi ve aşındırma araçları gibi kritik üretim alanlarındaki yerli kapasite yetersizliği nedeniyle ulusal güvenlik için risk oluşturduğunu saptadı. Beyaz Saray tarafından paylaşılan verilere göre, Amerika Birleşik Devletleri küresel yarı iletken üretiminin yaklaşık dörtte birini tüketmesine rağmen, ihtiyaç duyduğu çiplerin yalnızca %10'unu kendi sınırları içerisinde üretebiliyor. Bu devasa dışa bağımlılık, savunma sanayisi ve ülkenin 16 farklı kritik altyapı sektörü için hem ekonomik hem de stratejik bir kırılganlık yaratıyor.

Yeni düzenleme ile birlikte, yapay zeka teknolojilerinin temel taşı sayılan Nvidia H200 ve AMD MI325X gibi modelleri de kapsayan dar bir gelişmiş bilgi işlem çipi grubuna %25 ek mali yükümlülük getirildi. Ancak Trump yönetimi, yerli sanayiyi desteklemek amacıyla bazı muafiyetler de belirledi. Buna göre, yerli üretim zincirlerini genişletmek için ithal edilen çipler, ABD merkezli veri merkezlerinde kullanılacak ürünler, yeni kurulan teknoloji girişimleri (startup) ve araştırma-geliştirme (Ar-Ge) çalışmaları kapsamında getirilen bileşenler bu vergiden muaf tutulacak. Bu istisnalar, yerel inovasyonun sekteye uğramamasını hedefliyor.

Ticaret Bakanı Howard Lutnick, süreci yönetmek ve yerli üretimi teşvik etmek adına, ABD topraklarında yarı iletken üretimine yatırım yapmaya istekli yabancı şirketler için bir tazminat programı oluşturulmasını tavsiye etti. Bu öneri, mevcut ticaret dengelerini değiştirmeyi amaçlayan iki aşamalı bir planın merkezinde yer alıyor. Ayrıca bu tarife kararı, önemli bir diplomatik ve ticari anlaşmayla da ilişkilendirildi: Nvidia'nın Tayvan'daki tesislerinde üretilen H200 çiplerini Çin ana karasına ihraç edebilmesi, satış gelirinin %25'inin ABD hükümetine ödenmesi şartına bağlandı. Başkan Trump, bu yüksek talep gören teknolojik ürünlerin satışından ABD'nin %25 pay alacağını kamuoyuna teyit etti.

Tarihsel bir perspektiften bakıldığında, John F. Kennedy tarafından imzalanan 1962 tarihli Ticaret Genişletme Yasası, daha önce 1979 ve 1982 yıllarında kullanılmış, ardından 2018'de Trump tarafından çelik ve alüminyum vergileri için tekrar devreye alınmıştı. Yürütme organına geniş yetkiler tanıyan bu yasa çerçevesinde Başkan Trump, Ticaret Bakanı ve Ticaret Temsilcisi'ne yürütülen müzakerelerin gidişatı hakkında 90 gün içinde kapsamlı bir rapor sunmaları talimatını verdi. Bu raporun içeriği, gelecekte daha geniş kapsamlı gümrük tarifelerinin uygulanıp uygulanmayacağını belirleyecek kritik bir eşik olarak görülüyor.

Sonuç olarak, bu hamle ABD'nin küresel teknoloji pazarındaki konumunu yeniden tahkim etme ve kritik bileşenlerin tedarikinde kendi kendine yetebilme arzusunu yansıtıyor. Yerli üreticilere sağlanan teşvikler ve yabancı yatırımlara yönelik yeni kurallar, önümüzdeki dönemde yarı iletken endüstrisinde kartların yeniden karılmasına neden olacak gibi görünüyor. 90 günlük inceleme süreci, küresel teknoloji devlerinin ve müttefik ülkelerin ticaret stratejilerini nasıl şekillendireceği konusunda belirleyici bir rol oynayacaktır.