Những thông tin then chốt về Hội đồng Hòa bình (Board of Peace) – Sáng kiến của Donald Trump tại Davos

Vào tháng 1 năm 2026, trong khuôn khổ Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) diễn ra tại Davos, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã chính thức thành lập Hội đồng Hòa bình (Board of Peace). Đây là một tổ chức quốc tế mới với mục tiêu đầy tham vọng là thúc đẩy sự ổn định toàn cầu và giải quyết các xung đột kéo dài thông qua các biện pháp thực tiễn.

Ý tưởng này bắt nguồn từ kế hoạch hòa bình 20 điểm dành cho Gaza do ông Trump đề xuất vào tháng 9 năm 2025. Kế hoạch này sau đó đã nhận được sự ủng hộ từ cộng đồng quốc tế và được phê chuẩn bởi Nghị quyết số 2803 của Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc vào tháng 11 cùng năm.

Mục tiêu cốt lõi của kế hoạch bao gồm việc phi quân sự hóa hoàn toàn Gaza, giải giáp vũ khí của lực lượng Hamas và trao trả hài cốt các con tin. Ông Trump kỳ vọng sẽ thực hiện một chiến dịch tái thiết quy mô lớn để biến khu vực này thành một trung tâm du lịch thịnh vượng, có thể sánh ngang với vẻ xa hoa của Abu Dhabi hay Dubai.

Tổng thống Trump khẳng định rằng Hội đồng sẽ không chỉ giới hạn ở Gaza mà còn mở rộng sang nhiều vấn đề quốc tế khác. Ông định vị tổ chức này như một giải pháp thay thế cho Liên Hợp Quốc, cơ quan mà ông cáo buộc là đã không còn đi đúng sứ mệnh hòa bình ban đầu của mình.

Lễ ký kết Hiến chương của Hội đồng đã diễn ra trang trọng vào ngày 22 tháng 1 năm 2026. Donald Trump là người đầu tiên đặt bút ký, tiếp theo là đại diện của hơn 20 quốc gia bao gồm Argentina, Armenia, Azerbaijan, Bahrain, Bulgaria, Hungary, Jordan, Kazakhstan, Qatar, Kosovo, Indonesia, Morocco, Mongolia, Pakistan, Paraguay, Saudi Arabia, Thổ Nhĩ Kỳ, Uzbekistan, Ai Cập và UAE.

Tuy nhiên, nhiều đồng minh truyền thống của Mỹ như Anh, Pháp, Na Uy và Thụy Điển đã từ chối tham gia hoặc giữ thái độ thận trọng. Bộ trưởng Ngoại giao Anh Yvette Cooper bày tỏ lo ngại về thẩm quyền chưa rõ ràng của tổ chức, trong khi Pháp lo sợ vai trò của Liên Hợp Quốc sẽ bị suy yếu nghiêm trọng.

Phản ứng trước sự phản đối này, ông Trump từng đe dọa áp thuế 200% đối với rượu vang Pháp, mặc dù các biện pháp này chưa được thực thi. Một số quốc gia như Canada dù đồng ý về mặt nguyên tắc nhưng đã từ chối đóng khoản phí 1 tỷ USD để có được tư cách thành viên thường trực trong tổ chức.

Đáng chú ý, lời mời tham gia đã được gửi tới khoảng 60 quốc gia, bao gồm cả Nga, điều này đã gây ra không ít lo ngại cho các nhà lãnh đạo phương Tây. Hiến chương của Hội đồng, được công bố trên tờ The Times of Israel, mô tả đây là một cấu trúc linh hoạt và hiệu quả cho việc xây dựng hòa bình toàn cầu.

Văn kiện này bao gồm phần mở đầu và 13 chương, quy định chi tiết về mục tiêu, tư cách thành viên, bộ máy quản lý, tài chính và các điều khoản giải thể. Các nội dung chính của Hiến chương bao gồm:

• Sứ mệnh (Chương I): Thúc đẩy sự ổn định và khôi phục quản trị tại các vùng xung đột bằng các giải pháp thực tế. Hội đồng cam kết tuân thủ luật pháp quốc tế và nỗ lực xây dựng các tiêu chuẩn tốt nhất để áp dụng trên phạm vi toàn cầu, tránh sự phụ thuộc vào các định chế cũ không hiệu quả.
• Tư cách thành viên (Chương II): Việc gia nhập chỉ được thực hiện thông qua lời mời từ Chủ tịch. Nhiệm kỳ thành viên kéo dài 3 năm và có thể được gia hạn; tư cách thành viên thường trực yêu cầu khoản đóng góp trên 1 tỷ USD trong năm đầu tiên. Các thành viên phải là người đứng đầu nhà nước và có quyền rút khỏi tổ chức ngay lập tức sau khi thông báo.
• Quản trị và Ra quyết định (Chương III-IV): Donald Trump giữ vai trò Chủ tịch trọn đời với quyền chỉ định người kế vị và phủ quyết mọi quyết định. Hội đồng bỏ phiếu theo nguyên tắc mỗi quốc gia một phiếu, nhưng mọi nghị quyết chỉ có hiệu lực khi được Chủ tịch phê chuẩn. Hội đồng Điều hành gồm 7 thành viên, trong đó có Marco Rubio, Jared Kushner và Tony Blair, chịu trách nhiệm vận hành dưới sự giám sát của Chủ tịch.
• Tài chính và Địa vị (Chương V-VI): Nguồn tài chính dựa trên sự đóng góp tự nguyện của các quốc gia thành viên. Tổ chức có tư cách pháp nhân đầy đủ để thực hiện các hợp đồng kinh tế và được hưởng các quyền miễn trừ ngoại giao tương ứng.
• Giải thể (Chương X): Tổ chức sẽ giải thể theo quyết định trực tiếp của Chủ tịch hoặc tự động chấm dứt hoạt động vào cuối các năm lẻ nếu không được Chủ tịch ra quyết định gia hạn thêm.

Các nhà phê bình đã gọi Hội đồng Hòa bình là câu lạc bộ trả tiền của Trump do sự tập trung quyền lực tuyệt đối vào tay Chủ tịch và các rào cản tài chính khắt khe. Mặc dù Liên Hợp Quốc đã chấp thuận vai trò của Hội đồng tại Gaza đến năm 2027, họ vẫn nhấn mạnh rằng đây không phải là một cơ quan chính thức thuộc hệ thống của mình.

Triển vọng tương lai của tổ chức phụ thuộc rất lớn vào khả năng huy động nguồn vốn khổng lồ và việc mở rộng tầm ảnh hưởng ra ngoài khu vực Gaza. Tuy nhiên, sự hoài nghi và thái độ đứng ngoài cuộc của nhiều đồng minh phương Tây có thể sẽ là một trở ngại lớn, hạn chế sức mạnh thực tế của Hội đồng trên trường quốc tế.