Barış Konseyi Hakkında Temel Gerçekler: Trump’ın Davos’taki Yeni Küresel Girişimi

2026 yılının Ocak ayında, Davos'ta düzenlenen Dünya Ekonomik Forumu (WEF) çerçevesinde, Amerika Birleşik Devletleri Başkanı Donald Trump uluslararası diplomasi sahnesinde yeni bir dönemi başlatan "Barış Konseyi"ni (Board of Peace) resmen hayata geçirdi. Küresel istikrarı sağlamak ve kronikleşmiş çatışmalara çözüm üretmek amacıyla kurulan bu yeni organizasyon, Trump'ın Eylül 2025'te sunduğu 20 maddelik Gazze barış planından doğdu. Söz konusu plan, Kasım 2025'te Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin 2803 sayılı kararıyla da onaylanmıştı.

Gazze'ye yönelik bu kapsamlı vizyon; bölgenin silahsızlandırılmasını, Hamas'ın tamamen tasfiye edilmesini, rehinelerin kalıntılarının iadesini ve bölgenin Abu Dabi veya Dubai ile yarışacak düzeyde görkemli bir turizm merkezine dönüştürülmesini hedefleyen devasa bir yeniden yapılanma sürecini kapsıyor. Trump, Barış Konseyi'nin yetki alanının zamanla Gazze'nin ötesine geçeceğini belirterek, bu yapıyı asıl misyonundan saptığını iddia ettiği Birleşmiş Milletler'e güçlü bir alternatif olarak konumlandırdı.

Konseyin kuruluş tüzüğü 22 Ocak 2026 tarihinde imzalandı. Donald Trump'ın ilk imzayı attığı törende; Türkiye, Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri, Mısır, Katar, Azerbaycan, Kazakistan, Özbekistan, Pakistan, Endonezya, Ürdün, Fas, Bahreyn, Ermenistan, Bulgaristan, Macaristan, Kosova, Moğolistan, Paraguay ve Arjantin gibi 20'den fazla ülkenin temsilcileri hazır bulundu. Buna karşın İngiltere, Fransa, Norveç ve İsveç gibi pek çok kilit müttefik, oluşuma katılmayı reddederek bekle-gör politikası izlemeyi tercih etti.

İngiltere Dışişleri Bakanı Yvette Cooper, organizasyonun "belirsiz yetki alanına" dikkat çekerken, Fransa'nın BM'nin rolünün zayıflatılması konusundaki endişeleri, Trump'ın Fransız şaraplarına %200 gümrük vergisi getirme tehdidiyle karşılık buldu. Kanada gibi bazı ülkeler ise prensipte onay vermelerine rağmen, daimi üyelik için talep edilen 1 milyar dolarlık katkı payı nedeniyle geri adım attı. Aralarında Rusya'nın da bulunduğu yaklaşık 60 ülkeye davetiye gönderilmesi, Batılı liderler arasında ciddi soru işaretlerine yol açtı.

The Times of Israel tarafından yayımlanan Barış Konseyi Tüzüğü, yapıyı barış inşası için "esnek ve etkili" bir mekanizma olarak tanımlıyor. Bir önsöz ve 13 bölümden oluşan tüzüğün temel maddeleri şu şekildedir:

• Misyon (Bölüm I): Çatışma bölgelerinde pratik çözümlere odaklanarak istikrarı teşvik etmek, yönetimi yeniden tesis etmek ve başarısız olmuş kurumlara olan bağımlılığı sona erdirmek.
• Üyelik (Bölüm II): Üyelik yalnızca Başkan'ın davetiyle mümkündür. Üç yıllık dönemler halinde belirlenen üyelik süreci, ilk yıl 1 milyar doları aşan bağış yapanlar için daimi statüye dönüşebilir.
• Yönetim ve Karar Alma (Bölüm III-IV): Donald Trump, halefini atama yetkisine sahip ömür boyu Başkan olarak merkezi figürdür. Madde 9 uyarınca bağımsız kararlar alabilir ve İcra Konseyi kararlarını veto edebilir.
• İcra Konseyi: Marco Rubio, Jared Kushner ve Tony Blair gibi isimlerin yer aldığı 7 kişilik bu kurul, operasyonel kararları Başkan'ın denetimi altında alır.
• Finans ve Fesih (Bölüm V-X): Finansman gönüllülük esasına dayanır. Konsey, Başkan'ın kararıyla veya tekli yılların sonunda uzatılmadığı takdirde otomatik olarak feshedilebilir.

Eleştirmenler, yetki yoğunlaşması ve mali bariyerler nedeniyle Barış Konseyi'ni "Trump'ın ücretli kulübü" olarak nitelendiriyor. Birleşmiş Milletler, yapının Gazze'deki rolünü 2027 yılına kadar tanımış olsa da, bunun resmi bir BM organı olmadığını vurguladı. Konseyin başarısı, Gazze dışındaki etkinliğine ve uluslararası toplumdaki şüpheleri ne ölçüde giderebileceğine bağlı olacak.