Nhiếp ảnh gia Ý ghi lại khoảnh khắc hiếm hoi: Đồng thời xuất hiện Sprite và ELVE sau sét đánh trên biển Adriatic

Một sự kiện thiên văn học hiếm gặp đã được nhiếp ảnh gia người Ý, Walter Binotto, ghi lại một cách ngoạn mục. Ông đã chụp được đồng thời hai Hiện tượng Ánh sáng Chuyển tiếp (TLE): một tia Sprite và một tia ELVE, tất cả chỉ trong một khung hình duy nhất. Sự kiện phi thường này xảy ra sau khi một tia sét cực mạnh đánh xuống vùng biển Adriatic, kích hoạt một chuỗi phản ứng phức tạp trong tầng điện ly.

Bức ảnh lịch sử này được chụp gần thành phố Possagno, phía Bắc nước Ý, không xa Venice. Cụ thể hơn, hiện tượng này được kích hoạt bởi một cú sét đánh xuống biển, ngoài khơi bờ biển vùng Marche. Ông Binotto đã sử dụng thiết bị chuyên dụng, bao gồm máy ảnh Sony A7S kết hợp với ống kính 20 mm f/1.8, để nắm bắt được sự bùng nổ ánh sáng đồng thời này. Theo nhận định của nhiếp ảnh gia, đây có thể là lần đầu tiên trên thế giới có một bức ảnh ghi lại được cả Sprite và ELVE cùng lúc.

Cú phóng điện dữ dội, xảy ra giữa Bán đảo Apennine và Bán đảo Balkan, đã tạo ra một trường điện từ mạnh mẽ. Trường điện từ này lan truyền lên đến tầng điện ly của Trái Đất, gây ra hai hiện tượng quang học thoáng qua ở các tầng khí quyển phía trên. Sự kiện này minh họa rõ nét mối liên hệ giữa hoạt động điện khí quyển ở tầng thấp và các biểu hiện ánh sáng ở tầng cao.

Về mặt hình ảnh, Sprite xuất hiện dưới dạng một luồng sáng màu đỏ rực, có hình dáng giống như những xúc tu của một con sứa khổng lồ. Trong khi đó, ELVE (viết tắt của Emission of Light and Very Low Frequency perturbations due to Electromagnetic Pulse Sources) lại hiện ra như một cấu trúc hình đĩa hoặc vòng tròn màu đỏ. Cả hai đều thuộc nhóm TLE, và sắc đỏ đặc trưng của chúng là kết quả của quá trình kích thích các phân tử nitơ ở độ cao lớn. Sprite thường hình thành ở độ cao từ 50 đến 90 km, tồn tại chỉ trong khoảng 3 đến 5 mili giây. Ngược lại, ELVE xuất hiện cao hơn, khoảng 100 km, có thể đạt đường kính tới 400 km, nhưng thời gian tồn tại còn ngắn hơn, chưa đầy một phần nghìn giây.

Walter Binotto là một nhiếp ảnh gia kỳ cựu, người đã có kinh nghiệm ghi lại hàng trăm tia Sprite trong sự nghiệp của mình. Tuy nhiên, trước sự kiện này, ông mới chỉ chụp được ba lần hiện tượng ELVE, điều này càng nhấn mạnh tính chất cực kỳ hiếm hoi của lần bắt gặp kép này. Dựa trên việc phân tích các ngôi sao có thể nhìn thấy trong bức ảnh, các nhà khoa học ước tính rằng tia ELVE trong khung hình này có độ cao khoảng 85 km và đường kính xấp xỉ 230 km. Những bức ảnh như thế này được cộng đồng khoa học đánh giá rất cao, bởi chúng cung cấp dữ liệu trực quan quý giá để làm sâu sắc thêm sự hiểu biết về các quá trình diễn ra trong những lớp khí quyển ít được nghiên cứu nhất của chúng ta.

Về mặt lịch sử, Sprite lần đầu tiên được ghi nhận chính thức vào năm 1989, và ELVE được phát hiện một năm sau đó, vào năm 1990, trong một sứ mệnh của tàu con thoi Discovery. Các nghiên cứu về TLE đã chỉ ra rằng chúng có ảnh hưởng đáng kể đến mạch điện toàn cầu, hóa học của tầng khí quyển trên cao, và cả sự lan truyền của tín hiệu vô tuyến. Bức ảnh do ông Binotto chụp chính là một đóng góp quan trọng cho lĩnh vực điện khí quyển, mang lại bằng chứng trực tiếp về mối liên hệ phức tạp giữa các tia phóng điện ở tầng đối lưu và các hiện tượng quang học xảy ra ở tầng điện ly.