Phát hiện loài hoa cổ đại từ kỷ Phấn trắng bên cạnh hóa thạch khủng long khổng lồ tại Patagonia

Một nhóm nghiên cứu quốc tế vừa công bố một phát hiện cổ sinh vật học mang tính bước ngoặt tại khu vực La Flecha thuộc vùng Patagonia, Argentina. Đó là việc xác định loài Patagoflora minima, một bông hoa hóa thạch siêu nhỏ có niên đại lên tới 101 triệu năm, thuộc kỷ Phấn trắng sớm. Với đường kính chỉ từ 6 đến 9 milimét, cụm hoa tí hon này được tìm thấy ngay tại nơi lưu giữ hài cốt của loài khủng long khổng lồ Patagotitan mayorum. Nghiên cứu này đã được đăng tải trên tạp chí khoa học Cretaceous Research, là thành quả hợp tác giữa các chuyên gia từ Bảo tàng Cổ sinh vật học Egidio Feruglio (MEF) và CONICET, cùng với sự tham gia của Quỹ Conjunto Paleontológico de Teruel-Dinópolis và Đại học Cornell.

Việc tìm thấy mẫu vật này được coi là cực kỳ hiếm hoi, bởi cấu trúc mỏng manh của các loài hoa thường rất khó để hóa thạch chi tiết, đặc biệt là khi nằm cạnh những bộ xương khổng lồ. Patagoflora minima đại diện cho một trong những mẫu thực vật có hoa (thực vật hạt kín) cổ xưa nhất và được xác định niên đại chính xác nhất tại khu vực phía nam Nam Mỹ cũng như trên siêu lục địa cổ Gondwana. Tên gọi của loài hoa này là sự kết hợp giữa "Patagonia" và "flora" (thực vật), cùng với hậu tố "minima" (nhỏ bé), cung cấp những dữ liệu then chốt về sự đa dạng hóa sớm của thực vật hạt kín ở Nam bán cầu. Các nhà khoa học cho biết phát hiện này được thực hiện một cách tình cờ vào năm 2014 trong quá trình khai quật hơn 150 khúc xương của loài Patagotitan mayorum.

Những hóa thạch thực vật hạt kín có cùng độ tuổi được tìm thấy tại Teruel, Tây Ban Nha, cho thấy sự phân bố rộng rãi của thực vật có hoa trên khắp các lục địa trong giai đoạn đầu của kỷ Phấn trắng. Nghiên cứu về Patagoflora minima giúp tái hiện lại môi trường cổ sinh và chế độ ăn uống của những sinh vật khổng lồ như Patagotitan mayorum. Là một loài ăn cỏ, Patagotitan mayorum thường tiêu thụ các loại cây lá kim, dương xỉ và tuế, vốn rất phong phú trong môi trường sống ẩm ướt và ấm áp của chúng. Patagotitan mayorum, một trong những loài khủng long lớn nhất từng được biết đến, sống cách đây khoảng 113 đến 100,5 triệu năm, sở hữu chiều dài khoảng 31 mét và trọng lượng từ 50 đến 57 tấn mét.

Việc phát hiện Patagoflora minima trong các tầng trầm tích thuộc tầng Aptian muộn (101 triệu năm trước) tại thành hệ Cerro Barcino là lần đầu tiên tìm thấy hoa hóa thạch cho khu vực phía nam Nam Mỹ trong thời kỳ này. Sự chung sống giữa những bông hoa nhỏ bé và loài khủng long khổng lồ mở ra một cửa sổ đặc biệt nhìn vào thế giới của hơn 100 triệu năm trước. Điều này xác nhận rằng thực vật có hoa đã bắt đầu đa dạng hóa, bất chấp sự thống trị của cây lá kim, cỏ tháp bút và dương xỉ trong cảnh quan Patagonia thời bấy giờ. Các nhà khoa học, bao gồm Ignacio Escapa và María A. Gandolfo, nhấn mạnh rằng phát hiện tại tỉnh Chubut này có ý nghĩa quyết định trong việc hiểu rõ các hệ sinh thái nơi những động vật trên cạn lớn nhất từng tồn tại sinh sống.

Phân tích so sánh các hệ phấn hoa hóa thạch từ các khu vực khác chỉ ra rằng một trong những nhóm phụ chính của thực vật hạt kín, loại tạo ra phấn hoa ba rãnh (tricolpate), đã xuất hiện vào tầng Aptian ở khu vực châu Phi - Nam Mỹ. Trong khi dữ liệu về những bông hoa sớm ở Bắc bán cầu phong phú hơn, thì những phát hiện từ Patagonia như Patagoflora minima đã củng cố hiểu biết về quá trình tiến hóa sớm của thực vật ở các vĩ độ phía nam. Nhìn chung, Patagonia vẫn là một khu vực trọng điểm cho các khám phá cổ sinh vật học, bao gồm cả tàn tích của Patagotitan mayorum, loài mà xương cốt của nó là minh chứng cho sự thích nghi đáng kinh ngạc của các loài khủng long chân thằn lằn (sauropod) khổng lồ.