Nghiên cứu 2026: AI Tạo Cảm Giác Thân Mật Tương Đương Con Người Trong Đối Thoại Ẩn Danh

Các phương pháp giáo dục tiên tiến không ngừng tìm kiếm những khuôn khổ và phương pháp luận mới nhằm thúc đẩy sự phát triển toàn diện của con người và nâng cao chất lượng học tập. Trong bối cảnh này, những phát hiện gần đây về tương tác giữa Trí tuệ Nhân tạo (AI) và con người đang mở ra những hướng đi mới. Một nghiên cứu công bố vào đầu năm 2026, do các nhà nghiên cứu từ Đại học Freiburg và Đại học Heidelberg thực hiện, đã đưa ra kết luận đáng chú ý: các phản hồi do AI tạo ra có thể mang lại cảm giác thân mật tương đương với phản hồi từ con người, với điều kiện người tham gia không biết về bản chất của đối tác giao tiếp.

Đáng chú ý hơn, trong các cuộc trao đổi tập trung vào khía cạnh cảm xúc, hệ thống AI đã vượt qua cả những đối tác là con người trong việc vun đắp cảm giác gần gũi. Cơ chế đằng sau hiện tượng này được cho là do AI thể hiện mức độ “tự bộc lộ” (self-disclosure) cao hơn, tức là tiết lộ nhiều thông tin cá nhân hơn. Theo nguyên tắc tâm lý học về mối quan hệ, sự dễ bị tổn thương và chia sẻ thông tin cá nhân là yếu tố then chốt giúp tăng tốc độ xây dựng lòng tin.

Tuy nhiên, bức tranh này thay đổi khi người tham gia được thông báo về bản chất máy móc của đối tác. Khi nhận thức về bản chất phi nhân được thiết lập, mức độ gần gũi cảm nhận được và sự tin tưởng đều suy giảm đáng kể, dẫn đến những cuộc trò chuyện nông hơn, thiếu chiều sâu. Điều này nhấn mạnh vai trò không thể thay thế của nhận thức và sự chân thật trong các kết nối xã hội thực sự, một chủ đề quan trọng trong nghiên cứu tâm lý học về mối quan hệ.

Những phát hiện năm 2026 mang lại tiềm năng cho các dịch vụ hỗ trợ tâm lý, chăm sóc sức khỏe và giáo dục, đặc biệt là trong các dịch vụ trò chuyện có ngưỡng tiếp cận thấp, thường được gọi là các “AI đồng hành”. Những AI này được lập trình để chia sẻ thông tin cá nhân hóa, kiến tạo cảm giác thân mật giả định rằng AI đó thực sự “thấu hiểu” người dùng. Song song với lợi ích tiềm năng, các nhà nghiên cứu cũng đưa ra cảnh báo nghiêm túc về nguy cơ con người hình thành các mối quan hệ xã hội sâu sắc với AI mà không nhận thức đầy đủ, điều này có thể dẫn đến sự phụ thuộc không lành mạnh và làm suy yếu kỹ năng xã hội trong thế giới thực.

Năm 2026, vấn đề đạo đức và pháp lý trong ứng dụng AI trở nên cấp thiết, đòi hỏi thiết lập nhanh chóng các quy tắc đạo đức và khuôn khổ pháp lý minh bạch. Sự minh bạch trong các kết nối cảm xúc này là tối quan trọng để ngăn chặn việc lợi dụng các mối liên kết tình cảm được xây dựng một cách phi đối xứng. Trong bối cảnh học thuật, Đại học Freiburg, thành lập năm 1457 và là thành viên của nhóm các trường đại học nghiên cứu hàng đầu châu Âu (LERU), cùng với Đại học Heidelberg, thành lập năm 1386, tiếp tục là những cơ sở tiên phong trong việc nghiên cứu các phương pháp mới. Trong khi đó, tại Việt Nam, việc lồng ghép giáo dục AI vào chương trình phổ thông đang được thí điểm, với mục tiêu hoàn thành đánh giá trước ngày 30/5/2026, phản ánh sự quan tâm toàn cầu đến quản lý công nghệ này.