Trump'ın İkinci Dönem Diplomasisi: 2025'te Teatral Gösteriler ve Büyük Dış Politika Dönüşümleri
Düzenleyen: Svetlana Velgush
Donald Trump’ın 2024 seçimlerinde Kamala Harris’e karşı kazandığı zaferin ardından başlayan ikinci başkanlık dönemi, uluslararası ilişkilerde alışılagelmişin dışına çıkan bir yaklaşımla şekillendi. 2025 yılı boyunca Oval Ofis, 40’tan fazla yabancı lidere ev sahipliği yaparken; bu görüşmelerin çoğunun basına açık, geniş kapsamlı oturumlar şeklinde gerçekleşmesi haleflerinin uygulamalarıyla keskin bir tezat oluşturdu. Sert çatışmalar, diplomatik övgüler ve yerleşik ABD dış politika doktrinlerinin açıkça revize edilmesini harmanlayan bu tarz, hem iç hem de dış kamuoyunu hedef aldı. Johns Hopkins Üniversitesi İleri Uluslararası Çalışmalar Okulu’ndan Profesör Lisel Hintz, Trump’ı hem bir müzakereci hem de bir televizyon yapımcısı rolünü aynı anda üstlenen, "gösteri siyasetini" kullanan popülist bir lider olarak tanımladı.
Diplomatik takvimin en kritik anlarından biri, 28 Şubat 2025 tarihinde gerçekleşen ve basına açık tutulan görüşmeydi. Bu toplantıda Trump ve Başkan Yardımcısı JD Vance, Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski’yi sert bir dille eleştirerek Rusya Federasyonu ile ateşkes sağlanması gerektiği konusunda ısrarcı oldular. Bu eleştirel tutum, Amerikan yardımlarının ve istihbarat paylaşımının geçici olarak durdurulmasına yol açtı; ancak daha sonra, Aralık 2025’te Zelenski, Florida’nın Palm Beach kentinde barış görüşmeleri gerçekleştirdi. "Önce Amerika" doktrini doğrultusunda Trump, Ocak 2025’te genel mülteci kabul programını askıya alırken, Güney Afrika hükümetinin zulüm iddialarını reddetmesine rağmen Güney Afrikalı beyaz Afrikanerlerin öncelikli kabulü için özel bir istisna tanıdı.
Orta Doğu ekseninde Trump yönetimi, otoriter liderlere yönelik desteğini açıkça sergiledi. Özellikle, 2018 yılındaki Cemal Kaşıkçı cinayetinin ardından Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman’ı kamuoyu önünde savunması dikkat çekti. Bu durum, Suudi Arabistan’ı bir "parya devlet" haline getirme sözü veren önceki başkan Joseph R. Biden Jr.’ın duruşuyla doğrudan bir çelişki oluşturdu. Dahası, Kasım 2025’te Trump’ın Gazze Şeridi’nin yeniden inşası ve Filistin nüfusunun yerinden edilmesine yönelik yönetim planı, Rusya ve Çin’in çekimser kaldığı bir oylamada BM Güvenlik Konseyi’nden onay almayı başardı.
Otoriter ortaklıklar çerçevesinde, El Salvador Başkanı Nayib Bukele’den Nisan 2025’te ilginç bir teklif geldi; Bukele, ABD’den sınır dışı edilen 252 Venezuelalının, Venezuelalı "siyasi mahkumlar" ile takas edilmesini önerdi. Beyaz Saray verilerine göre, ikinci dönemin ilk yılında Başkan Trump, 46 yabancı liderle toplam 45 görüşme gerçekleştirdi. Bu yoğun trafik içinde, Temmuz 2025’te Trump’ı Nobel Barış Ödülü’ne aday gösteren İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun beş ziyareti ve NATO Genel Sekreteri Mark Rutte’nin dört ziyareti öne çıkan diplomatik temaslar arasındaydı.
Dış İlişkiler Konseyi’nden Michael Froman, bu tür kişisel diplomasinin kurumsal politika süreçlerini devre dışı bırakma riski taşıdığını, kaba kuvvet ve işlemsel ilişkilere öncelik verdiğini belirtti. Bu tek taraflı yaklaşım, Ocak 2026’da doruk noktasına ulaştı; Amerika Birleşik Devletleri, Venezuela’ya yönelik saldırılar düzenledi ve 3 Ocak 2026’da Delta Force özel kuvvetleri tarafından gerçekleştirilen "Mutlak Kararlılık" operasyonuyla lider Nicolas Maduro’yu ele geçirdi. Genel olarak 2025 yılı; Irak, Nijerya, Somali, Suriye ve Yemen’e düzenlenen saldırılar dahil olmak üzere önemli askeri hareketliliklerle geçti. Ancak Trump’ın Oval Ofis’teki diplomasisinin teatral doğası, iktidardaki ilk yılının asıl belirleyici unsuru oldu. Trump’ın ikinci dönem iç politikası ise devasa ithalat tarifeleri ve bilimsel araştırma fonlarının kesilmesini içerirken, 2025 yılında yönetim, İran’ın nükleer tesislerine yönelik silahlı saldırılarda İsrail’e katıldı.
13 Görüntülenme
Kaynaklar
Digi24
2025 Donald Trump Gaza Strip takeover proposal - Wikipedia
Trump's 2025 Executive Orders | Holland & Knight
El Salvador's Bukele suggests prisoner swap for Venezuelans deported by US - Al Jazeera
Refugee Admissions Program for South Africans
A Look Back at 2025: The Year in Foreign Policy
Bu konudaki diğer haberlere göz atın:
Bir hata veya yanlışlık buldunuz mu?Yorumlarınızı en kısa sürede değerlendireceğiz.
