Avrupa Komisyonu, AB'nin Doğu Sınırlarını Güçlendirmek İçin "EastInvest" Finansman Aracını Başlattı

26 Şubat 2026 Perşembe günü Brüksel'de gerçekleştirilen üst düzey bir lansman etkinliği ile Avrupa Komisyonu (AK), EastInvest Finansman Aracını resmen devreye aldı. Bu stratejik platform, Avrupa Birliği'nin Rusya Federasyonu, Belarus ve Ukrayna ile doğrudan kara sınırı bulunan bölgelerine yönelik özelleştirilmiş mali ve teknik destek sağlamak üzere tasarlandı. Girişimin temel motivasyonu, Ukrayna'da devam eden geniş çaplı çatışmaların bölge ekonomileri üzerinde yarattığı baskıyı hafifletmek ve sınır hattındaki güvenlik açıklarını modernize edilmiş finansal çözümlerle kapatmaktır.

EastInvest mekanizması, Avrupa Komisyonu tarafından 18 Şubat 2026'da kabul edilen "Güvenli Bir Avrupa İçin Güçlü Bölgeler" başlıklı kapsamlı AB Doğu Bölgeleri Stratejisi'nin en kritik finansal ayağını oluşturuyor. Bu stratejik doküman; Güvenlik ve Dayanıklılık, Büyüme ve Bölgesel Refah, Yerel Güçlere Dayalı Kalkınma, Bağlantısallık ve İnsan olmak üzere beş ana öncelik üzerine inşa edilmiştir. Toplamda 20 milyar avro değerindeki bu devasa finansal araç, sınır bölgelerindeki hem kamu hem de özel sektör projelerine doğrudan kredi imkanları ve uzman danışmanlık hizmetleri sunarak bölgenin direncini artırmayı hedeflemektedir.

EastInvest platformunun, çeşitli kaynaklardan toplamda en az 28 milyar avroluk bir yatırım hacmini harekete geçirmesi bekleniyor. Bu finansal ekosistemin içinde Avrupa Yatırım Bankası (AYB) Grubu, Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası (EBRD), İskandinav Yatırım Bankası ve Avrupa Konseyi Kalkınma Bankası gibi uluslararası devlerin yanı sıra, sürece dahil olan dokuz üye ülkenin ulusal kalkınma bankaları da aktif rol üstleniyor. Konferansın açılışında konuşan Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, bu sınır bölgelerinin emniyetinin ve ekonomik canlılığının sadece o ülkeler için değil, tüm Avrupa kıtasının kolektif güvenliği için vazgeçilmez bir unsur olduğunu kararlılıkla dile getirdi.

Avrupa Komisyonu'nun Uyum ve Reformlardan Sorumlu Başkan Yardımcısı Raffaele Fitto, bölgedeki dramatik değişime dikkat çekerek, Rusya ve Belarus ile 3500 kilometreyi, Ukrayna ile ise 1500 kilometreye yakın sınırı olan bu toprakların 24 Şubat 2022'den sonra tamamen farklı bir gerçekliğe uyandığını ifade etti. Finlandiya, Estonya, Letonya, Litvanya, Polonya, Slovakya, Macaristan, Romanya ve Bulgaristan'dan oluşan dokuz ülkedeki yerel yönetimler; hibrit savaş taktikleri, göçün siyasi bir araç olarak kullanılması, ani ekonomik şoklar ve hızlanan demografik düşüş gibi çok boyutlu krizlerle mücadele etmek zorunda kalmıştır.

Stratejinin uygulama aşamasında, enerji bağımsızlığı ve altyapı modernizasyonu konuları öncelikli gündem maddeleri arasında yer alıyor. Özellikle Baltık devletlerinin elektrik şebekelerinin Avrupa ana sistemine tam entegrasyonu ve sınır ötesi hidrojen koridorlarının inşası, bölgenin enerji güvenliğini garanti altına alacak adımlar olarak görülüyor. Romanya Başbakanı Ilie Bolojan, EastInvest sayesinde AB'nin doğu kanadının artık sadece bir sınır değil, aynı zamanda bir dayanıklılık ve güvenlik kalesi haline geldiğini belirtti. Brüksel'deki imza töreninde, AYB Başkanı Nadia Calviño ile Estonya, Letonya, Litvanya ve Romanya başbakanlarının katılımıyla fonun işleyişine dair resmi niyet deklarasyonu imzalanarak süreç resmileştirildi.

Finansal teşviklerin yanı sıra, strateji kapsamında "Avrupa İHA Duvarı" (European Drone Wall) gibi ileri teknoloji güvenlik projeleriyle sınır gözetim kapasitesinin artırılması planlanıyor. Askeri mobiliteye yönelik yatırımların artırılması ve sınır yönetimi bütçesinin üç katına çıkarılması, bölgede sürdürülebilir bir yatırım iklimi oluşturmak için gereken istikrarı sağlayacaktır. Bu güvenli ortamın, özellikle yenilenebilir enerji projeleri, sürdürülebilir tarım ve gelişmiş ormancılık gibi stratejik sektörlere yeni sermaye akışını tetiklemesi ve bölgeyi Ukrayna'nın gelecekteki yeniden inşa sürecinde bir lojistik üs haline getirmesi amaçlanıyor.