Europese Commissie lanceert EastInvest: Een strategisch financieel instrument voor de oostelijke EU-grensregio's

Op donderdag 26 februari 2026 heeft de Europese Commissie (EC) in Brussel een officieel evenement georganiseerd ter gelegenheid van de lancering van het EastInvest-financieringsinstrument. Dit nieuwe platform is specifiek ontworpen om gerichte steun te bieden aan de regio's van de Europese Unie die grenzen aan de Russische Federatie, de Republiek Belarus en Oekraïne. Het initiatief is in het leven geroepen om de economische uitdagingen en veiligheidsrisico's te verzachten die zijn ontstaan als gevolg van het aanhoudende conflict in Oekraïne.

Het EastInvest-initiatief vormt een cruciaal onderdeel van de bredere EU-strategie voor de oostelijke regio's, die op 18 februari 2026 door de EC werd aangenomen onder de titel "Sterke regio's voor een veilig Europa". Deze strategie definieert vijf prioritaire gebieden voor ondersteuning: Veiligheid en Veerkracht, Groei en Regionale Welvaart, Benutten van Lokale Sterktes, Connectiviteit en Mensen. Het EastInvest-mechanisme heeft een geschatte waarde van 20 miljard euro en is bedoeld om de toegang tot kredieten en adviesondersteuning voor private en publieke projectontwikkelaars in de getroffen gebieden te vergemakkelijken.

Naar verwachting zal het EastInvest-instrument ten minste 28 miljard euro aan private en publieke investeringen mobiliseren. Bij de werking van het platform zijn grote financiële instellingen betrokken, waaronder de Europese Investeringsbank (EIB) Groep, de Europese Bank voor Wederopbouw en Ontwikkeling (EBWO), de Noordse Investeringsbank en de Ontwikkelingsbank van de Raad van Europa, evenals nationale ontwikkelingsbanken uit de negen betrokken lidstaten. Ursula von der Leyen, voorzitter van de EC, benadrukte tijdens de conferentie dat de veiligheid van deze grensgebieden van vitaal belang is voor heel Europa.

Raffaele Fitto, uitvoerend vicevoorzitter van de EC voor Cohesie en Hervormingen, merkte op dat de grensregio's, die meer dan 3.500 kilometer landgrens met Rusland en Belarus en bijna 1.500 kilometer met Oekraïne delen, sinds 24 februari 2022 te maken hebben met drastisch veranderde omstandigheden. Regio's in negen landen — Finland, Estland, Letland, Litouwen, Polen, Slowakije, Hongarije, Roemenië en Bulgarije — hebben de gevolgen ondervonden van hybride oorlogsvoering, de instrumentalisering van migratie, economische schokken en een demografische achteruitgang.

In het kader van de uitvoering van de strategie wordt bijzondere aandacht besteed aan de ontwikkeling van infrastructuur en energiezekerheid, waaronder de integratie van het Baltische elektriciteitssysteem in het algemene Europese netwerk en de ontwikkeling van grensoverschrijdende waterstofinfrastructuur. De Roemeense premier Ilie Bolojan verklaarde dat de oostflank van de EU een pijler van cohesie, veerkracht en veiligheid wordt dankzij initiatieven zoals EastInvest, en onderstreepte de rol van infrastructuurontwikkeling bij het voorbereiden van landen op de wederopbouw van Oekraïne. Tijdens de bijeenkomst in Brussel, waaraan EIB-president Nadia Calviño en de premiers van Estland, Letland, Litouwen en Roemenië deelnamen, werd een intentieverklaring voor de oprichting van het fonds ondertekend.

Naast financiële steun omvat de strategie maatregelen ter versterking van de veiligheid, zoals het initiatief "European Wall of Drones" om het toezicht op de oostgrenzen te intensiveren. Investeringen in militaire mobiliteit en een verdrievoudiging van de financiering voor grensbeheer moeten de stabiliteit waarborgen die nodig is om nieuwe investeringen aan te trekken in sectoren zoals hernieuwbare energie, landbouw en bosbouw.