Meksika'da Reform ve Güvenlik Krizi: 40 Saatlik Çalışma Haftası Süreci ve Kartel Lideri Sonrası Şiddet Dalgaları

Meksika, son günlerde hem ilerici bir sosyal politika hamlesi hem de derin bir güvenlik krizi ile uluslararası gündemin merkezine yerleşti. Bir yanda, Cumhurbaşkanı Claudia Sheinbaum'un öncülük ettiği, standart çalışma haftasını 48 saatten kademeli olarak 40 saate indirmeyi hedefleyen anayasal reform süreci tamamlanma aşamasına geldi. Öte yandan, Jalisco Yeni Nesil Karteli'nin (CJNG) kilit ismi Nemesio Rubén Oseguera Cervantes'in, bilinen adıyla "El Mencho"nun 22 Şubat 2026 Pazar günü Tapalpa, Jalisco'da düzenlenen bir operasyonla etkisiz hale getirilmesi, ülke çapında organize suçun yarattığı şiddetin boyutunu bir kez daha gözler önüne serdi.

İşçi haklarına dair bu tarihi adım, Anayasa'nın 123. Maddesi'nde değişiklik yapılmasını gerektiriyor ve Senato'dan oybirliğiyle geçerek Temsilciler Meclisi'nin nihai onayını bekliyor. Reformun temel taşı, mevcut ücret seviyelerini koruyarak kademeli bir geçiş öngörmesi; bu takvime göre 2027'de 46 saat, 2028'de 44 saat, 2029'da 42 saat ve nihayet 2030'a kadar 40 saat hedefleniyor. Bu düzenlemeden yaklaşık 13.5 milyon Meksikalı işçinin doğrudan fayda sağlaması bekleniyor. Ancak, Senato'nun son versiyonunda, işçilerin talep ettiği iki zorunlu ücretli dinlenme günü maddesi çıkarıldı; bu durum, 40 saatin altı günlük çalışma düzenine yayılacağı anlamına geliyor ve işçi sendikaları uygulamanın çok yavaş olduğunu savunarak tepki gösterdi. Bu düzenleme, 1917 Anayasası ile kurulan 48 saatlik çalışma haftasından bu yana en büyük düzenleme olarak kayıtlara geçmektedir.

Kartel lideri El Mencho'nun ABD istihbarat desteğiyle etkisiz hale getirilmesinin hemen ardından, CJNG üyeleri en az 20 eyalette eş zamanlı misilleme eylemleri başlattı. Bu eylemler arasında araç yakma ve 250'den fazla yol barikatı kurma girişimleri yer aldı; bu durum, özellikle Jalisco eyaletinde hayatı felç etti. Güvenlik güçleri, bu misillemeler sırasında 25 Ulusal Muhafız üyesini kaybetti. Meksika makamları, Salı gününe (24 Şubat 2026) kadar durumun istikrara kavuştuğunu ve ana ulaşım koridorlarının yeniden açıldığını duyurdu. El Mencho için ABD tarafından 15 milyon dolarlık bir ödül bulunuyordu ve örgütünün Meksika'nın 32 eyaletinin 21'inde faaliyet gösterdiği biliniyordu.

Şiddet dalgası, uluslararası seyahatleri ve Meksika'nın ev sahipliği yapacağı 2026 FIFA Dünya Kupası hazırlıklarını doğrudan etkiledi. ABD ve Kanada, vatandaşlarına Meksika'da bulundukları yerde kalmaları yönünde acil seyahat uyarıları yayınladı; ABD Dışişleri Bakanlığı'nın uyarısı 25 Şubat 2026 itibarıyla yürürlükteydi. FlightAware verilerine göre Puerto Vallarta'ya gelen uçuşların en az %50'si, gidenlerin ise %62'si iptal edildi. Jalisco eyalet hükümeti, halka evlerinde kalma çağrısı yaparak kırmızı alarm uygulamasına geçti. Cumhurbaşkanı Sheinbaum, Dünya Kupası için tüm güvenlik garantilerinin mevcut olduğunu belirtse de, Guadalajara'daki yerel işletme sahipleri endişelerini dile getirmektedir.

Meksika, bir yandan modern işçi haklarını güvence altına alma yolunda ilerlerken, diğer yandan ülkenin en güçlü suç örgütlerinden birinin liderinin ortadan kaldırılmasının yarattığı anlık istikrarsızlıkla mücadele ediyor. Bu ikili durum, Meksika'nın hem yapısal reformları hayata geçirme kapasitesini hem de transnasyonal suç örgütlerinin yarattığı kalıcı güvenlik zorluklarını eş zamanlı olarak yönetme becerisini test etmektedir.