Avrupa Birliği, Kritik Altyapıdan Huawei ve ZTE'yi Çıkarma Zorunluluğu Getiriyor

Avrupa Birliği, dijital egemenliğini güçlendirme hedefiyle kritik altyapı sistemlerinde Çinli tedarikçiler Huawei ve ZTE'nin kullanımını zorunlu olarak sonlandırma yönünde yasal bir adım atıyor. Bu düzenleme, 20 Ocak 2026 tarihi itibarıyla, daha önce gönüllülük esasına dayanan kılavuzları tüm üye devletler için bağlayıcı kısıtlamalara dönüştürüyor. Avrupa Komisyonu'nun bu hamlesi, jeopolitik gerilimler bağlamında üçüncü ülkelere olan teknolojik bağımlılıkları azaltma amacını taşıyor.

Avrupa Komisyonu'nun 20 Ocak 2026'da yürürlüğe koymayı planladığı önlemler, mevcut Siber Güvenlik Yasası'nda değişiklikler getirerek kısıtlamaların kapsamını 5G ağlarının ötesine taşıyor. Yasaklama kararı, telekomünikasyon sektörünün yanı sıra güneş enerjisi sistemleri ve güvenlik tarayıcıları gibi hayati öneme sahip diğer sektörleri de kapsayacak şekilde genişletiliyor. Ulusal makamlar, bu yeni yetkiyle, belirlenen risk seviyesine, sektörel gerekliliklere, uygulama maliyetlerine ve alternatif tedarikçilerin mevcudiyetine bağlı olarak zorunlu kısıtlamalar getirme ve aşamalı bir çıkarma süreci başlatma gücüne sahip olacak.

Bu yasal çerçeve, önceki gönüllü tedbirlerin yavaş ilerlemesinden kaynaklanan endişelere yanıt niteliğindedir. Komisyon Sözcüsü Thomas Regnier, daha önce hızlı hareket edilmemesinin AB'yi bütün olarak açık bir riske maruz bıraktığını belirtmişti. Almanya ve İsveç gibi bazı AB üye devletleri halihazırda Çinli ağ ekipmanlarına yönelik kısıtlamaları kendi iç mevzuatlarına dahil etmişken, İspanya ve Yunanistan gibi diğerleri Huawei ve ZTE çözümlerini kullanmaya devam etmekteydi; bu durum ulusal düzeyde uygulama farklılıklarını gözler önüne seriyordu.

Kritik altyapının tanımı, Avrupa Birliği nezdinde, bozulması veya tahrip edilmesi durumunda vatandaşların sağlığı, emniyeti, ekonomisi veya hükümetlerin etkin işleyişi üzerinde ciddi etki yaratacak fiziksel ve bilgi teknolojisi tesislerini, ağları ve hizmetleri kapsayacak şekilde geniş bir çerçeveye sahiptir. Bu geniş kapsam, AB'nin siber güvenlik stratejisinin yalnızca telekomünikasyonla sınırlı kalmayıp, dijital tedarik zincirinin tamamına odaklandığını göstermektedir ve Avrupa Komisyonu'nun ekonomik güvenlik stratejisiyle de örtüşmektedir.

Bu kararın ticari yansımaları, Avrupa'nın önde gelen telekom ekipman üreticileri Ericsson ve Nokia için önemli bir gelişme teşkil etmektedir. Çin pazarında Nokia ve Ericsson'un pazar payı 2020'deki yüzde 12 seviyesinden geçen yıl yaklaşık yüzde 4'e gerilerken, Huawei ve ZTE pazar payını yüzde 30-35 aralığında korumayı başarmıştı. Öte yandan, ABD'nin benzer kısıtlamaları nedeniyle zorlanan Ericsson ve Nokia'nın hisseleri, Huawei ve ZTE'nin büyüme gösterdiği bir dönemde değer kaybı yaşarken, operatörlerin Huawei ekipmanlarını daha verimli ve istikrarlı bulduğu yönünde görüşler bulunmaktadır.

Çin tarafı, bu tür dışlamaların piyasa prensiplerine ve adil rekabet kurallarına aykırı olduğunu savunarak karara tepki göstermiştir. Avrupa Komisyonu'nun bu adımı, ABD'nin 2022'de Huawei ve ZTE'nin yeni ekipmanlarını yasaklamasına paralel bir jeopolitik hizalanmayı işaret etmektedir. Bu durum, Avrupa'nın dijital altyapı güvenliğine yönelik yaklaşımının, teknolojik risk değerlendirmelerinin ötesinde, ulusal güvenlik kaygılarıyla şekillendiğini ortaya koymaktadır. Avrupa'da bu tür kısıtlamaların uygulanması, özellikle yüksek maliyetli geçiş süreçleri ve operasyonel zorluklar nedeniyle Avrupa telekom operatörleri için önemli bir maliyet yükü oluşturma potansiyeli taşımaktadır.