Myanmar, OAC ve Fildişi Sahili'nde Tartışmalı Seçimler Eş Zamanlı Gerçekleşti

Aralık 2025'in son Pazar günü, Myanmar, Orta Afrika Cumhuriyeti (OAC) ve Fildişi Sahili'nde eş zamanlı olarak kritik seçimler gerçekleştirildi. Bu üç ulusun seçim süreçleri, demokratik gerileme, iktidarın konsolidasyonu ve meşruiyet arayışı temaları etrafında şekillenen ortak zorlukları gözler önüne serdi. Myanmar'da devam eden iç savaş koşulları, OAC'deki anayasal tartışmalar ve Fildişi Sahili'ndeki muhalefet boykotu, bu oylamaların mevcut rejimlerin gücünü pekiştirme aracı olarak kullanıldığı algısını güçlendirdi.

Myanmar'da, 2021 Şubat'ındaki askeri darbenin ardından iktidarı elinde tutan askeri cunta, üç aşamalı bir genel seçim başlattı; ilk tur 28 Aralık 2025 Pazar günü başladı ve sonraki aşamalar 11 Ocak ve 25 Ocak 2026'da planlandı. Devlet Güvenlik ve Barış Komisyonu (SSPC) tarafından yönetilen bu seçimler, ülkenin topraklarının yarısından azını kontrol eden ve isyancı bölgeleri oylamanın dışında bırakan bir iç savaş ortamında gerçekleşti. Kıdemli General Min Aung Hlaing, oyunu kullandıktan sonra "serbest ve adil bir seçim" garantisi verse de, Birleşmiş Milletler (BM) ve Batılı hükümetler bu süreci rejimi meşrulaştırmaya yönelik bir "sahte seçim" olarak nitelendirdi. BM İnsan Hakları Şefi Volker Türk, sivillerin oy kullanmaya zorlandığı veya boykot etmeye tehdit edildiği bir baskı ortamı olduğunu belirtti. Ülke genelinde 4.800 adayın yarıştığı bu seçimlerde, yalnızca altı parti ülke çapında yarışmaya hak kazandı ve Seçim İhlalini Cezalandırma Yasası uyarınca 200'den fazla kişi yargılandı.

Orta Afrika Cumhuriyeti'nde (OAC) ise, 28 Aralık 2025'te başkanlık, yasama, bölgesel ve belediye seçimlerini kapsayan dörtlü bir oylama yapıldı. Görevdeki Başkan Faustin-Archange Touadéra, 2023'te görev süresi sınırlarını kaldıran anayasa değişikliğinin ardından tartışmalı üçüncü dönemini hedefledi. Touadéra, 2016'dan beri iktidarda ve Rus paralı askerleri ile Ruanda ordusunun desteğiyle güvenliğin kısmen istikrar kazandığını savunuyor. Ancak muhalefet, kampanya faaliyetlerinin engellendiğini ve oyunun adil olmadığını iddia ederek, Cumhuriyetçi Blok Demokrasi Savunucuları (BRDC) gibi gruplar oylamayı boykot etti. Yaklaşık 2.39 milyon kayıtlı seçmenin bulunduğu ülkede, nüfusun %71'i yoksulluk sınırının altında yaşarken, Touadéra'nın mitingleri siyaset bilimciler tarafından eleştirildi.

Fildişi Sahili'nde ise, Ekim 2025'teki tartışmalı başkanlık seçimlerinin hemen ardından, Ulusal Meclis'in 255 üyesini yenilemek üzere parlamenter seçimler gerçekleştirildi. Cumhurbaşkanı Alassane Ouattara'nın Ekim'deki oylamada %89.77 oy oranıyla kazandığı seçimlerin ardından, muhalefet partilerinin boykot çağrısı ve hile iddiaları nedeniyle katılım oranı düşük kaldı. 27 Aralık Cumartesi günü sona eren oylamada, 28 Aralık 2025 itibarıyla ilk geçici katılım oranı %32.35 olarak kaydedildi; bu oran, 2021'deki %37.88'lik katılımın altındaydı. İktidardaki Demokratik Parti (PDCI) lideri Tidjane Thiam, iktidardaki RHDP'yi yasa dışı seçmen verisi toplama ve rüşvetle suçlarken, Bağımsız Seçim Komisyonu (CEI) başkanı Ibrahime Kuibiert Coulibaly sadece küçük çaplı arbedelerin yaşandığını doğruladı. Bu durum, Ouattara'nın partisi RHDP'nin yasama organındaki hakimiyetini sürdürmesine olanak tanıyacak bir zemin hazırladı.

Bu üç olay, 28 Aralık 2025 hafta sonunda küresel çapta eş zamanlı olarak gerçekleşerek, otoriter veya yerleşik rejimlerin meşruiyet talep etmek için seçimleri nasıl kullandığına dair küresel temaları vurgulamaktadır. Myanmar'da zorunlu oy kullanma baskısı, OAC'de anayasal manipülasyon ve Fildişi Sahili'nde sistemik dışlama, bu seçimlerin demokratik süreçlerden çok rejim sürdürme araçları olarak işlev gördüğünü göstermektedir. Bu süreçler aynı zamanda bölgesel güçlerin istikrar adına bu oylamaları destekleme eğilimini de ortaya koymaktadır.