28 Şubat 2026'da Altı Gezegenin Nadir Hizalanması Bekleniyor

Gök mekaniği, 2026 yılının Şubat ayının son on gününde dünya genelindeki gökyüzü gözlemcileri için nadir rastlanan bir görsel şölen hazırlıyor: Güneş sistemindeki altı büyük gezegenin görsel olarak birbirine yaklaşması. 'Gezegen geçidi' olarak adlandırılan bu astronomik fenomende Merkür, Venüs, Jüpiter, Satürn, Uranüs ve Neptün bir araya gelecek. Bu etkileyici dizilimin gözlemlenebileceği merkezi tarih 28 Şubat 2026 Cumartesi olarak belirlenmiş olsa da, görünürlük süreci bu tarihin birkaç gün öncesini ve sonrasını da kapsayacak şekilde genişleyebilir. Bu hizalanmanın en dikkat çekici özelliği, şafak vaktinde uyanmayı gerektiren geçmişteki olayların aksine, akşam saatlerinde rahatlıkla izlenebilir olmasıdır.

Gözlem için en ideal zaman dilimi, yerel gün batımından yaklaşık 30 dakika sonra başlayacak ve gözlemcilerin bakışlarını batı ufkunun hemen üzerine odaklaması gerekecektir. Gezegenlerin başarılı bir şekilde tespit edilebilmesi için bulutsuz bir gökyüzü ve görüşü engelleyecek unsurların bulunmaması büyük önem taşımaktadır. Altı gezegenden dördü; gökyüzünün en parlak cismi olacak Venüs, Jüpiter, Satürn ve Merkür çıplak gözle görülebilecek niteliktedir. Ancak Merkür'ü fark etmek, alacakaranlık ışıklarına olan yakınlığı nedeniyle oldukça zor olabilir ve sadece kısa bir zaman aralığında mümkün olacaktır. Uranüs ve Neptün'ü görebilmek için ise dürbün veya küçük bir teleskop gibi optik cihazların kullanılması neredeyse kaçınılmazdır.

Hizalanmaya eşlik eden bir diğer büyüleyici unsur ise yaklaşık yüzde 90-92 oranında aydınlanmış olan neredeyse dolunay evresindeki Ay'dır. Ay, olayın zirve noktasında Jüpiter'in hemen yakınında konumlanarak manzarayı daha da etkileyici kılacaktır. Bu altı gezegenli buluşma, 2025 Şubat ayında gerçekleşen yedi gezegenli geçidi takip etmektedir; zira 2026 Şubat'ında Mars, Güneş'in karşı tarafında bulunacağı için bu özel gruba dahil olamayacaktır. Bu yakınlaşmanın tamamen optik bir yanılsama olduğunu, gezegenlerin aslında ekliptik düzlemde birbirlerinden devasa mesafelerde hareket etmeye devam ettiğini unutmamak gerekir. Gök cisimlerinin dizilimi, bu kez akşam saatlerinde gerçekleşerek izleyicilere büyük bir kolaylık sunmaktadır.

Verilere göre gezegen kafilesi batıdan doğuya doğru bir hat çizecek; Venüs ile başlayan sıralama Merkür, Satürn, Neptün ve Uranüs ile devam ederek Jüpiter ile son bulacaktır. Özellikle 7 Mart tarihinde gerçekleşecek olan olay büyük bir nadirlik taşımaktadır: Venüs, Satürn ve Neptün, gökyüzünün batı yakasında birbirlerine çok yakın bir görsel kavuşum sergileyecektir. Satürn ve Neptün'ün gökyüzünde bu kadar yakın bir konuma gelmesi, 2132 yılına kadar bir daha tekrarlanmayacak bir olaydır. Mars'ı da içeren yedi gezegenli bir sonraki büyük hizalanma ise 2034 yılından önce gerçekleşmeyecektir. Greenwich Kraliyet Gözlemevi'nden astronom Greg Brown, üç ila beş gezegenden oluşan grupların düzenli görüldüğünü, ancak katılan gök cismi sayısı arttıkça bu durumun çok daha nadir bir tesadüfe dönüştüğünü belirtmektedir. Gözlem tarihleri konuma göre değişebilir; örneğin New York ve Tokyo'da en iyi görünüm 28 Şubat'ta yakalanırken, Londra ve Berlin'de bu tarih 1 Mart olacaktır.

Dünyanın farklı bölgelerindeki gözlemciler için zirve tarihlerindeki bu küçük oynamalar, coğrafi konumun bakış açısı üzerindeki etkisinden kaynaklanır. Gezegenlerin yıldızların aksine kırpışmayan, sabit ve durgun bir ışık yaydığını bilmek, onları gökyüzünde ayırt etmeyi kolaylaştıracaktır. Bilimsel açıdan bu tür hizalanmalar, yörünge modellerinin test edilmesi ve uzay araçlarının kütleçekim manevralarının planlanması için pratik bir değer taşımaktadır. Artemis II ve Crew-12 görevlerinde yer alan Fransız astronot Sophie Adenot gibi isimlerin yürüttüğü çalışmalar, güncel uzay programları çerçevesinde bu tür astronomik olaylara olan ilgiyi ve konunun güncelliğini canlı tutmaktadır.