Antarktika'da İklim Tarihini Korumak İçin Küresel Buz Çekirdeği Deposu Açıldı

14 Ocak 2026 tarihinde, Antarktika'nın dondurucu platolarında yer alan Concordia Araştırma İstasyonu, bilim dünyası için devrim niteliğinde bir gelişmeye ev sahipliği yaptı. Dünyanın ilk küresel buz çekirdeği deposunun resmi açılışı, iklim değişikliğiyle mücadelede kritik bir dönüm noktası olarak kaydedildi. Fransız CNRS ve IRD ile İtalya'daki Venedik Ca' Foscari Üniversitesi gibi saygın kurumların oluşturduğu bir konsorsiyum olan Ice Memory Vakfı tarafından hayata geçirilen bu girişim, hızla eriyen buzulların içinde saklı olan yeryüzü tarihini koruma altına almayı amaçlıyor.

Ice Memory deposu, yoğun kar tabakasının dokuz metre derinliğine kazılmış, teknolojik bir kar mağarası olarak tasarlandı. Bu özel yapı, herhangi bir yapay soğutma sistemine ihtiyaç duymadan, doğal olarak yaklaşık -52°C'lik sabit bir sıcaklığı muhafaza edebiliyor. Antarktika Antlaşması Sistemi tarafından 2024 yılında onaylanan bu pasif koruma yöntemi, enerji kesintileri veya küresel jeopolitik istikrarsızlıklar gibi risklere karşı numuneleri tam güvenlik altında tutuyor. Tesisin ilk sakinleri olan 1,7 tonluk buz örnekleri, Fransa'daki Mont Blanc ve İsviçre'deki Grand Combin buzullarından çıkarıldıktan sonra İtalya'nın Trieste kentinden başlayan 50 günlük uzun bir soğutmalı yolculuğun ardından kıtaya ulaştırıldı.

Vakfın Başkan Yardımcısı ve Venedik Ca' Foscari Üniversitesi Profesörü Carlo Barbante, bu girişimin atmosferik gazlar, aerosoller ve kirleticiler üzerindeki araştırmaların sürekliliğini sağlayacağını belirtti. Barbante'ye göre bu depo, henüz icat edilmemiş teknolojileri kullanacak olan gelecek nesil bilim insanları için paha biçilemez bir veri kaynağı sunuyor. 2015 yılında temelleri atılan Ice Memory projesi, önümüzdeki 20 yıl içinde dünya genelindeki 20 farklı buzuldan örnek toplamayı hedefliyor. Bu stratejik hamle, UNESCO tarafından koordine edilen Kriyosfer Bilimleri Eylem On Yılı (2025–2034) ile de tam bir uyum içinde gerçekleştiriliyor.

Küresel buzulların 2000 yılından bu yana toplam kütlelerinin yaklaşık %5'ini kaybettiği gerçeği, bu tür koruma projelerinin aciliyetini bir kez daha gözler önüne seriyor. Fransız Kutup Enstitüsü (IPEV) ve İtalyan Ulusal Antarktika Araştırma Programı (PNRA) tarafından ortaklaşa yönetilen Concordia İstasyonu, Antarktika platosundaki Dome C bölgesinde yer alıyor. Bu bölge, buz çekirdeklerinin uzun vadeli muhafazası için yeryüzündeki en istikrarlı doğal koşulları sunması nedeniyle özellikle seçildi.

Dünya Meteoroloji Örgütü Genel Sekreteri Celeste Saulo, bu buz çekirdeklerini iklimin nasıl ve neden değiştiğini anlamamızı sağlayacak hayati "referans noktaları" olarak tanımladı. UNESCO tarafından da resmen tanınan Ice Memory girişimi, insanlığın ortak mirası olan iklim kayıtlarını koruyarak dünyanın ilk küresel buz kütüphanesini oluşturma yolunda kararlılıkla ilerliyor. Bu donmuş arşiv, gezegenimizin geçmişine dair en saf kayıtları barındıran bir zaman kapsülü görevi görerek gelecekteki bilimsel keşiflere ışık tutmaya devam edecek.