Raine Adası Yeşil Deniz Kaplumbağası Sayılarında Kapsamlı Proje Sonrası Artış Gözlemlendi

Dünyanın en büyük yeşil deniz kaplumbağası kuluçkalık alanı olan Raine Adası'nda yürütülen kapsamlı koruma çalışmaları, türün popülasyonunda kayda değer olumlu sonuçlar doğurmaktadır. 2025 yılının sonlarında tamamlanan Raine Adası Kurtarma Projesi'nin başarısı, 2026 yılının başlarında gerçekleştirilen son sayımlarda binlerce yeşil deniz kaplumbağasının tespit edilmesiyle teyit edilmiştir. Bu ada, Kuzey Büyük Set Resifi'nin yeşil kaplumbağa nüfusunun neredeyse yüzde 90'ını desteklemesi bakımından ekolojik bir mihenk taşı olarak kabul edilmektedir.

Büyük Set Resifi Vakfı verilerine göre, proje kapsamında adanın yeniden şekillendirilmesi ve yuvalama risklerinin azaltılması gibi kritik müdahaleler hayata geçirilmiştir. Bu eylemlerin bir sonucu olarak, yıllar içinde tahmini olarak 640.000 ek yavrunun hayatta kalmasının sağlandığı hesaplanmaktadır. Projenin yönetiminde, adanın yerli sahipleri olan Wuthathi halkı ile Meriam Ulusu (Ugar, Mer ve Erub) halkı aktif rol almıştır. Bu gruplar, yuvalama sonrası göç yörüngelerini izlemek amacıyla uydu etiketleri yerleştirme gibi bilimsel çalışmalara derinlemesine dahil olmuştur.

Bu hayati koruma çabaları, türün geleceği için önemli bir tehdit oluşturan iklim değişikliğinin etkilerini azaltmaya odaklanmaktadır. Özellikle yükselen sıcaklıklar, yumurtadan çıkan yavruların cinsiyet oranlarını dişi lehine bozarak popülasyon dengesini tehlikeye atmaktadır. Deniz kaplumbağalarında yavruların cinsiyetinin, yumurtaların kuluçkaya yatırıldığı kumun sıcaklığıyla doğrudan ilişkili olduğu bilinmektedir; 32 ºC civarındaki sıcaklıklar tamamen dişi, 26 ºC civarı ise tamamen erkek yavrular üretmektedir.

Bu cinsiyet dengesizliğini gidermek amacıyla, Sir Charles Hardy (Wuthathi Ulusal Parkı) üzerindeki gölgeli alanlara yumurta kümelerinin taşınması gibi yenilikçi yaklaşımlar denenmektedir. Bu denemeler, daha düşük kuluçka sıcaklıklarının daha fazla erkek yavru üretip üretemeyeceğini test etmeyi amaçlamaktadır. Benzer şekilde, Türkiye'deki çalışmalar da (örneğin Adana Akyatan'da) küresel ısınmanın etkilerini hafifletmek için ekosistem dengesini bozmadan bitkilendirme yoluyla gölgelikler oluşturma denemeleri yürütüldüğünü göstermektedir.

Raine Adası, Büyük Set Resifi Dünya Mirası Alanı'ndaki en önemli deniz kuşu kuluçkalık alanlarından biri olmasının yanı sıra, nesli kritik tehlike altında olan Herald Petrel'in Avustralya'daki tek bilinen üreme alanıdır. Bu türün korunması, sadece deniz kaplumbağaları için değil, aynı zamanda adanın genel biyolojik çeşitliliği için de kritik öneme sahiptir. Yeşil deniz kaplumbağası (Chelonia mydas) popülasyonları küresel çapta tehdit altında olmasına rağmen, Raine Adası'ndaki bu başarı, hedefe yönelik müdahalelerin büyük türler üzerindeki olumlu etkisini kanıtlamaktadır. Bu bağlamda, Akdeniz'deki yeşil deniz kaplumbağası popülasyonunun %50'sinden fazlasının Türkiye kumsallarına yuva yaptığı göz önüne alındığında, bölgesel üreme alanlarının yönetimi hayati bir rol oynamaktadır.