Rimu Meyve Verimiyle Tetiklenen Kakapo Üreme Sezonu Yeni Yönetim Stratejisini Başlatıyor

Yeni Zelanda'nın kritik tehlike altındaki Kakapo papağanları, dört yıllık bir aranın ardından, Rimu ağacının 'mega-mast' olarak adlandırılan aşırı meyve verme döneminin tetiklemesiyle yüksek verimlilik beklentisiyle ilk üreme sezonlarına giriş yaptı. Bu önemli biyolojik olay, türün nadir görülen üreme döngüsünü harekete geçiren ana faktördür.

Ocak 2026 itibarıyla, Kakapo popülasyonu toplam 236 bireyden oluşmaktadır ve bu sayının 83'ü üreme çağındaki dişilerdir. Bu sezonun başarısı, 50'den fazla yavrunun dünyaya gelmesiyle sonuçlanabilir ve bu da türün Yeni Zelanda anakarasına yeniden yerleştirilmesi umutlarını güçlendirecektir.

Koruma uzmanları, türün yönetim stratejisinde önemli bir paradigma değişikliğine gidiyorlar; bu, insan etkileşimini azaltmayı ve doğal kuluçka oranlarını artırmayı hedefliyor. Bu stratejik kaymanın temel nedeni, yoğun insan eliyle yetiştirme yöntemlerinin bazı kuşlarda insanlara karşı 'imprinting' geliştirmesine yol açmasıdır; bu durum, kuşların doğal davranışlarını ve tür içi etkileşimlerini olumsuz etkilemiştir.

1995 yılında popülasyonun sadece 51 kuşa kadar düştüğü kritik dönemden bu yana, 1995'te başlayan Kakapo Kurtarma Programı, türün sayısını önemli ölçüde artırmıştır. Erken dönem koruma çabaları, kuşları bulmaya ve onları yırtıcılardan arındırılmış adalara transfer etmeye odaklanmıştı; örneğin, Codfish Adası/Whenua Hou'dan vekil otlar ile keseli hayvanlar 1986'ya kadar, fareler ise 1998'de bölgeden temizlenmiştir.

Ancak, 2026 itibarıyla uygulanan yeni yaklaşım, yoğun insan desteğini kademeli olarak geri çekmeyi amaçlamaktadır; yumurtalar artık kuluçka makinelerine alınmayacak ve yavrular insan bakımı görmeyecektir. Bu yeni yaklaşım, türün uzun vadeli sürdürülebilirliği için hayati önem taşımaktadır; amaç, Kakapoların insan müdahalesine bağımlı olmadan, vahşi doğada kendi kendine yetebilen bir popülasyon oluşturmasını sağlamaktır.

Koruma çabaları, iwi (kabileler), korucular, gönüllüler ve bilim insanlarının ortak çabalarını birleştirmektedir; örneğin, DOC ve Meridian Energy, 2016'dan beri Kakapo Kurtarma Programını desteklemek üzere ortaklık yapmaktadır. Bu büyük, uçamayan gece papağanı, bir zamanlar Polinezyalı yerleşimcilerin kolay avı olmuş ve soyu tükenmenin eşiğine gelmiştir. Yeni strateji, türün hayatta kalma mücadelesinde, geçmişte uygulanan yoğun müdahalelerden, doğal ekolojik süreçlere geri dönüşün ilk adımı olarak değerlendirilmektedir.