Kakapo Begint Zeldzaam Broedseizoen Door Rimu-Mast in Nieuw-Zeeland

De kakapo, de zeldzame, nachtelijke en niet-vliegende papegaai van Nieuw-Zeeland, is aan zijn eerste broedseizoen in vier jaar begonnen. Dit seizoen wordt een uitzonderlijk vruchtbare periode verwacht, direct gekoppeld aan een zogenaamde 'mega-mast' van de inheemse rimu-boom, die een overvloed aan bessen levert. Deze bessen zijn een cruciale voedingsbron die de vogels in staat stelt om kuikens succesvol groot te brengen.

De huidige populatie van deze kritiek bedreigde soort bedroeg 236 individuen per januari 2026, met een kern van 83 broedrijpe vrouwtjes. Het Kakapo Recovery Programme, dat in 1995 van start ging, heeft de populatie significant helpen vergroten van slechts 51 exemplaren. Succes dit seizoen zou een toename van meer dan vijftig kuikens kunnen opleveren, wat de langetermijnambitie voedt om de soort te herintroduceren op het vasteland van Nieuw-Zeeland.

Natuurbeschermers passen hun managementstrategie aan op basis van eerdere ervaringen. Intensieve menselijke interventie leidde in het verleden tot ongewenste imprinting op mensen. De focus verschuift nu naar een vermindering van directe menselijke interactie om een natuurlijkere broed- en uitkomstcyclus te bevorderen. Dit markeert een strategische wijziging binnen het programma, dat voorheen sterk leunde op menselijke zorg, zoals het met de hand grootbrengen van kuikens die achterbleven in gewicht.

De afhankelijkheid van de kakapo van de rimu-mast illustreert evolutionaire aanpassingen aan een roofdiervrij milieu. Vrouwtjes zijn volledig verantwoordelijk voor de incubatie en de zorg voor de kuikens gedurende ongeveer zes maanden, waarbij de overvloedige bessen hen in staat stellen twee tot drie jongen groot te brengen. De mannetjes voeren een uniek paringsritueel uit in een 'lek', waarbij zij een diep 'booming' geluid produceren dat tot 5 kilometer verdragend is om vrouwtjes aan te trekken. Dit polygyn paringssysteem houdt in dat mannetjes geen rol spelen in de zorg voor de jongen.

Het Kākāpō Recovery Programme is een samenwerkingsverband tussen het Department of Conservation, de Māori iwi Ngāi Tahu, en commerciële partners zoals Meridian Energy. De huidige broedlocaties zijn beperkt tot drie afgelegen, roofdierenvrije eilanden: Whenua Hou (Codfish Island), Pukenui (Anchor Island) en Hauturu (Little Barrier Island). De succesvolle re-introductie van tien vogels op Sanctuary Mountain Maungatautari in 2023 toonde de haalbaarheid van het terugbrengen van de soort over heel Aotearoa.

De geschiedenis van de kakapo-bescherming, die ooit wijdverspreid was over Nieuw-Zeeland, benadrukt de noodzaak van voortdurende innovatie. Moderne technieken, zoals kunstmatige inseminatie en de ontwikkeling van 3D-geprinte 'Smart Eggs', worden ingezet om de overlevingskansen te maximaliseren. De verschuiving naar minder menselijke inmenging in het broedproces, terwijl de populatie groeit, vertegenwoordigt een volwassenere fase in het beheer van deze vogel, die naar schatting 60 tot 80 jaar oud kan worden.