Trump Mianuje Specjalnego Wysłannika ds. Grenlandii w Tle Eskalacji Geopolitycznej

W niedzielę, 22 grudnia 2025 roku, administracja Stanów Zjednoczonych zintensyfikowała swoje starania dotyczące Grenlandii, mianując specjalnego wysłannika w kontekście rosnącej aktywności Rosji i Chin w Arktyce. Prezydent Donald Trump powołał na to stanowisko gubernatora Luizjany, Jeffa Landry'ego, uzasadniając decyzję zagrożeniem dla bezpieczeństwa narodowego USA. Gubernator Landry, który objął urząd gubernatora Luizjany w styczniu 2024 roku, przyjął nominację jako wolontariusz z jawnym celem włączenia Grenlandii do Stanów Zjednoczonych.

To posunięcie dyplomatyczne spotkało się z natychmiastową i stanowczą odmową ze strony przywódców Danii i Grenlandii, którzy kategorycznie odrzucili jakąkolwiek aneksję, powołując się na nienaruszalność terytorialną. Duńska premier Mette Frederiksen oraz premier Grenlandii Jens-Frederik Nielsen wydali wspólne oświadczenie, stwierdzając, że „nie można anektować innego kraju”, i zażądali poszanowania ich wspólnej integralności terytorialnej. W odpowiedzi, Duński Minister Spraw Zagranicznych, Lars Lokke Rasmussen, wezwał ambasadora USA w Kopenhadze, Kennetha Howery'ego, do ministerstwa w celu uzyskania wyjaśnień, uznając komentarze Landry'ego za „całkowicie niedopuszczalne”.

Administracja Trumpa, kontynuująca asertywne stanowisko wobec Grenlandii od powrotu do Białego Domu w styczniu 2025 roku, jest postrzegana jako bezpośrednie wyzwanie dla prawa międzynarodowego. Geostrategiczne znaczenie Grenlandii, położonej w centrum trójkąta między Ameryką Północną, Rosją i Europą, jest kluczowe w obliczu topnienia lodowców i otwierania się nowych szlaków morskich. Ponadto, wyspa posiada zasoby krytyczne, w tym metale ziem rzadkich, niezbędne dla nowoczesnych technologii i obronności.

Równolegle do gestu politycznego, administracja USA podjęła kroki mające na celu wywarcie presji ekonomicznej. Departament Spraw Wewnętrznych USA zawiesił dzierżawy dla pięciu dużych farm wiatrowych na wschodnim wybrzeżu, w tym dwóch należących do duńskiego Orsted, którego duński skarb państwa posiada 50,1 procent udziałów. Decyzja ta, uzasadniona obawami o bezpieczeństwo narodowe i potencjalne zakłócenia radarów wojskowych, sugeruje skoordynowany nacisk mający wymusić ustępstwa na Kopenhadze i Nuuk.

Unia Europejska, za pośrednictwem przewodniczącej Komisji Europejskiej Ursuli von der Leyen, wyraziła pełną solidarność z Danią i Grenlandią, akcentując wagę zasad integralności terytorialnej. Chociaż sondaże ze stycznia 2025 roku wskazywały, że większość mieszkańców Grenlandii dąży do niepodległości od Danii, nie wyrażają oni chęci unifikacji ze Stanami Zjednoczonymi. Premier Nielsen stanowczo oświadczył, że to Grenlandczycy decydują o swojej przyszłości, co stanowi kontrapunkt dla deklaracji Landry'ego o „honorze służenia w celu uczynienia Grenlandii częścią USA”, podkreślając trwający konflikt między zabezpieczeniem strategicznych aktywów Arktyki a poszanowaniem suwerenności sojuszniczej.