Tổng thống Trump Bổ Nhiệm Đặc Phái Viên Đặc Biệt Về Greenland Giữa Phản Đối Ngoại Giao

Vào Chủ Nhật, ngày 22 tháng 12 năm 2025, Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump đã công bố việc bổ nhiệm Thống đốc bang Louisiana, Jeff Landry, làm Đặc phái viên đặc biệt cho vấn đề Greenland. Động thái này được đưa ra trong bối cảnh ông Trump nhấn mạnh tầm quan trọng chiến lược của Greenland đối với an ninh quốc gia Hoa Kỳ, viện dẫn sự gia tăng hoạt động hải quân của Nga và Trung Quốc trong khu vực Bắc Cực. Thống đốc Landry, người nhậm chức Thống đốc Louisiana vào ngày 8 tháng 1 năm 2024, đã tình nguyện đảm nhận vai trò này với mục tiêu tuyên bố rõ ràng là đưa Greenland trở thành một phần của Hoa Kỳ.

Sự can thiệp trực tiếp này đã vấp phải sự phản đối kịch liệt từ các nhà lãnh đạo Đan Mạch và Greenland, những người nhấn mạnh nguyên tắc toàn vẹn lãnh thổ. Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen và Thủ tướng Greenland Jens-Frederik Nielsen đã đưa ra tuyên bố chung khẳng định: “Quý vị không thể sáp nhập một quốc gia khác... Greenland thuộc về người dân Greenland, và Hoa Kỳ không nên tiếp quản Greenland.” Ngoại trưởng Đan Mạch Lars Lokke Rasmussen đã bày tỏ sự không hài lòng, gọi những bình luận của ông Landry là “hoàn toàn không thể chấp nhận được” và triệu tập Đại sứ Hoa Kỳ tại Đan Mạch, Kenneth Howery, để yêu cầu giải trình. Động thái triệu tập đại sứ này là dấu hiệu rõ ràng về sự leo thang căng thẳng ngoại giao giữa hai đồng minh NATO.

Liên minh Châu Âu (EU) đã nhanh chóng thể hiện sự ủng hộ đối với Đan Mạch và Greenland. Chủ tịch Ủy ban Châu Âu Ursula von der Leyen và Giám đốc Chính sách Đối ngoại Kaja Kallas tuyên bố “hoàn toàn đoàn kết” với Copenhagen và Nuuk, nhấn mạnh rằng bất kỳ thay đổi nào về địa vị của Greenland phải là quyết định độc quyền của người Greenland và người Đan Mạch. Sự đoàn kết này củng cố một mặt trận thống nhất chống lại tham vọng mở rộng lãnh thổ của Hoa Kỳ, vốn đã dẫn đến các cuộc biểu tình chống Mỹ tại Greenland.

Song song với hành động ngoại giao, chính quyền Trump đã sử dụng đòn bẩy kinh tế. Bộ Nội vụ Hoa Kỳ đã đình chỉ các hợp đồng cho thuê năm dự án điện gió ngoài khơi đang được xây dựng dọc Bờ Đông Hoa Kỳ, bao gồm hai dự án do công ty Orsted của Đan Mạch đồng phát triển. Việc đình chỉ này được viện dẫn là vì các mối lo ngại về an ninh quốc gia, cụ thể là khả năng các tuabin khổng lồ gây nhiễu loạn hệ thống radar quân sự và hàng không. Công ty Orsted, trong đó nhà nước Đan Mạch sở hữu 50,1%, đã chứng kiến cổ phiếu sụt giảm, làm gia tăng áp lực tài chính lên Copenhagen.

Sự quan tâm của Hoa Kỳ đối với Greenland không phải là mới, với các nỗ lực mua lại đã diễn ra từ năm 1867. Căn cứ không gian Pituffik, được thiết lập theo thỏa thuận quốc phòng năm 1951, là một yếu tố chiến lược quan trọng. Tuy nhiên, khảo sát ý kiến tháng 1 năm 2025 cho thấy đại đa số cư dân Greenland, khoảng 85.000 người, mong muốn độc lập khỏi Đan Mạch chứ không phải thống nhất với Hoa Kỳ, điều này trái ngược với nhận định của Tổng thống Trump. Động thái bổ nhiệm đặc phái viên này được các nhà phân tích xem là một nỗ lực chính trị hóa nhằm thúc đẩy lợi ích của Hoa Kỳ tại khu vực Bắc Cực đang cạnh tranh.