UE wstępnie akceptuje umowę z MERCOSUR: Zwieńczenie 25 lat negocjacji

W dniu 9 stycznia 2026 roku delegacje państw członkowskich Unii Europejskiej w Brukseli udzieliły wstępnej zgody na umowę handlową z blokiem MERCOSUR. Ten historyczny moment zakończył proces negocjacyjny, który trwał ponad ćwierć wieku, co stanowi kamień milowy w stosunkach handlowych obu stron.

Decyzja, podjęta większością kwalifikowaną, otwiera drogę do formalnej ceremonii podpisania, zaplanowanej na 17 stycznia w Paragwaju. Na to wydarzenie ma przybyć Przewodnicząca Komisji Europejskiej, Ursula von der Leyen. To posunięcie symbolizuje znaczący krok naprzód w integracji gospodarczej Ameryki Południowej i Europy.

Umowa ta, będąca największym porozumieniem w historii MERCOSUR od momentu jego powstania w 1991 roku, czeka teraz na ostateczną ratyfikację. Proces ten obejmie Parlament Europejski, a niektóre kluczowe postanowienia będą wymagały zatwierdzenia przez parlamenty narodowe państw członkowskich UE. Jest to złożona procedura, która często budzi emocje.

W trakcie procesu zatwierdzania ujawniły się głębokie podziały wewnątrz Unii Europejskiej. Francja, Polska, Austria, Irlandia i Węgry zagłosowały przeciwko porozumieniu. Belgia zdecydowała się na wstrzymanie się od głosu. Z drugiej strony, kraje takie jak Niemcy i Hiszpania wyraziły silne poparcie, postrzegając umowę jako kluczowy mechanizm dywersyfikacji rynków w obliczu obecnych napięć geopolitycznych.

Prezydent Francji, Emmanuel Macron, którego kraj był jednym z najbardziej zagorzałych oponentów, określił traktat jako „porozumienie z innej epoki”. Ta krytyka zbiegła się w czasie z trwającymi protestami rolników w Paryżu, zaniepokojonych groźbą nieuczciwej konkurencji ze strony importowanej żywności.

Ekonomiczny potencjał tej umowy jest ogromny. Ma ona na celu stworzenie największej strefy wolnego handlu na świecie, obejmującej około 700 milionów konsumentów. Szacuje się, że porozumienie doprowadzi do zniesienia ceł na 92% eksportu MERCOSUR, a dodatkowe 7,5% towarów uzyska dostęp preferencyjny. Łącznie obejmuje to 99% eksportu rolno-przemysłowego bloku. Dla europejskich eksporterów może to oznaczać szansę wartą 50 miliardów euro do 2040 roku. Warto zaznaczyć, że europejskie firmy mają już około 30 000 placówek na rynkach Ameryki Łacińskiej. W 2024 roku obroty handlowe między blokami osiągnęły poziom 111 miliardów euro.

Aby złagodzić obawy sektora rolnego, Komisja Europejska wprowadziła w 2025 roku pewne korekty. Zaproponowano dodatkowe gwarancje oraz ustępstwa budżetowe w ramach Wspólnej Polityki Rolnej (WPR). Mimo tych działań, stowarzyszenia rolnicze, takie jak COPA-COGECA, nadal uważają umowę za niezrównoważoną. Z kolei organizacje ekologiczne wyrażają głębokie zaniepokojenie potencjalnym wzrostem wylesiania oraz rozszerzeniem rynku dla pestycydów, z których wiele jest zakazanych na terenie UE.

MERCOSUR, w skład którego wchodzą Argentyna, Brazylia, Paragwaj i Urugwaj (Boliwia stała się pełnoprawnym członkiem w 2024 roku, a Wenezuela ma zawieszone członkostwo), widzi w tym porozumieniu nowe perspektywy, mówiąc o szansie na „więcej handlu, więcej inwestycji i więcej miejsc pracy”. Kanclerz Niemiec, Friedrich Merz, witając wstępne zatwierdzenie, skomentował, że 25 lat negocjacji to zdecydowanie za długo i wezwał do przyspieszenia przyszłych procesów decyzyjnych. Z perspektywy geopolitycznej, decyzja Brukseli wyraźnie sygnalizuje poszukiwanie przez Europę nowych partnerów handlowych w niestabilnym otoczeniu międzynarodowym.