MERCOSUR Anlaşması AB'den Ön Onay Aldı: 25 Yıllık Müzakerelerin Ardından Sonuçlar

Avrupa Birliği üyesi ülkelerin delegasyonları, 9 Ocak 2026 tarihinde Brüksel'de toplanarak MERCOSUR bloğu ile yapılacak ticaret anlaşmasına ön onay verdi. Bu gelişme, çeyrek asırdan uzun süredir devam eden müzakere sürecinin nihayet sona erdiğini gösteriyor.

Nitelikli çoğunlukla alınan bu karar, anlaşmanın resmi imza töreninin yolunu açtı. Törenin 17 Ocak'ta Paraguay'da gerçekleştirilmesi planlanıyor ve Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen'in bu törene katılması bekleniyor.

1991'deki kuruluşundan bu yana MERCOSUR için en büyük anlaşma niteliğini taşıyan bu metin, şimdi Avrupa Parlamentosu'nun nihai onay sürecine tabi olacak. Dahası, anlaşmanın bazı maddelerinin AB üyesi ülkelerin ulusal parlamentoları tarafından da onaylanması gerekecek.

Onay süreci, Avrupa Birliği içinde ciddi iç görüş ayrılıklarını da gün yüzüne çıkardı. Fransa, Polonya, Avusturya, İrlanda ve Macaristan anlaşmaya karşı oy kullanırken, Belçika çekimser kaldı. Almanya ve İspanya gibi ülkeler ise mevcut jeopolitik gerilimler ortamında pazarları çeşitlendirme aracı olarak gördükleri bu anlaşmayı destekledi.

Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, anlaşmaya sert muhalefet eden ülkelerin başında geliyordu. Kendisi, bu anlaşmayı 'başka bir çağın ürünü' olarak nitelendirdi. Bu açıklama, Paris'te haksız rekabet endişeleri nedeniyle devam eden çiftçi protestolarıyla da örtüşüyordu.

Ticaret anlaşmasının ekonomik hedefi, yaklaşık 700 milyon tüketiciyi kapsayan dünyanın en büyük serbest ticaret bölgesini oluşturmaktır. Anlaşmanın, MERCOSUR'un ihracatının %92'sindeki tarifeleri kaldırması ve ek olarak %7,5'lik bir kesime daha tercihli erişim sağlaması öngörülüyor. Bu, blokun tarım-sanayi ihracatının toplamda %99'unu kapsayacak demektir.

Avrupalı ihracatçılar için bu durum, 2040 yılına kadar 50 milyar Euro'luk bir fırsat yaratabilir. Zaten Avrupa şirketlerinin Latin Amerika pazarlarında yaklaşık 30.000 işletmesi faaliyet gösteriyor. Bloklar arasındaki ticaret hacmi ise 2024'te 111 milyar Euro seviyesine ulaşmıştı.

Avrupa Komisyonu, tarım sektörünün endişelerini gidermek amacıyla 2025 yılında düzenlemelerde bazı değişiklikler yaptı. Ortak Tarım Politikası (PAC) kapsamında ek güvenceler ve bütçesel jestler teklif edildi. Buna rağmen, COPA-COGECA gibi tarım birlikleri anlaşmayı dengesiz bulmaya devam ediyor. Ekolojik örgütler ise potansiyel ormansızlaşma artışı ve AB'de yasaklanan birçok pestisit için pazar genişlemesi nedeniyle anlaşmayı eleştiriyor.

Arjantin, Brezilya, Paraguay ve Uruguay'dan oluşan MERCOSUR (Bolivya 2024'te tam üye oldu, Venezuela'nın üyeliği askıya alındı), bu gelişmeyi yeni ufuklar olarak görüyor ve 'daha fazla ticaret, daha fazla yatırım ve daha fazla istihdam' vaadinde bulunuyor. Almanya Şansölyesi Friedrich Merz, onay kararını memnuniyetle karşılarken, 25 yıllık müzakerelerin çok uzun bir süre olduğunu belirterek gelecekteki kararların hızlandırılması çağrısında bulundu. Brüksel'in bu kararı, jeopolitik açıdan bakıldığında, Avrupa'nın istikrarsızlık karşısında yeni ticaret ortakları arayışının bir sinyali olarak yorumlanıyor.