EU geeft voorlopige goedkeuring aan Mercosur-deal na 25 jaar onderhandelingen

Op 9 januari 2026 hebben de delegaties van de lidstaten van de Europese Unie in Brussel hun zegen gegeven aan de handelsdeal met het Mercosur-blok. Dit markeert de afronding van een onderhandelingsproces dat langer dan een kwart eeuw in beslag nam.

Deze beslissing, genomen met een gekwalificeerde meerderheid, effent het pad voor de officiële ondertekeningsceremonie. Die staat gepland voor 17 januari in Paraguay, waar de Voorzitter van de Europese Commissie, Ursula von der Leyen, aanwezig zal zijn.

De overeenkomst, die de grootste in de geschiedenis van Mercosur sinds de oprichting in 1991 zal zijn, wacht nu op de definitieve ratificatie door het Europees Parlement. Bovendien vereisen bepaalde clausules de goedkeuring van de nationale parlementen van de EU-lidstaten.

Het goedkeuringsproces legde significante interne verdeeldheid binnen de EU bloot. Frankrijk, Polen, Oostenrijk, Ierland en Hongarije stemden tegen de deal, terwijl België zich onthield van stemming. Landen als Duitsland en Spanje steunden de overeenkomst daarentegen, en zien het als een cruciaal instrument voor marktverruiming te midden van de huidige geopolitieke spanningen.

De Franse president Emmanuel Macron, wiens land zich fel verzette, bestempelde het verdrag als een overeenkomst uit een ander tijdperk. Dit viel samen met de aanhoudende protesten van boeren in Parijs, die vreesden voor oneerlijke concurrentie.

Economisch gezien beoogt de deal de creatie van de grootste vrijhandelszone ter wereld, die ongeveer 700 miljoen consumenten zal omvatten. De verwachting is dat de overeenkomst tarieven op 92% van de Mercosur-export zal elimineren, met preferentiële toegang voor nog eens 7,5% van de goederen. Dit betekent dat 99% van de agro-industriële export van het blok gedekt wordt.

Voor Europese exporteurs kan dit tegen 2040 een kans van 50 miljard euro creëren. Europese bedrijven zijn al goed vertegenwoordigd, met circa 30.000 vestigingen in Latijns-Amerikaanse markten. De handelsvolume tussen de blokken bereikte in 2024 een niveau van 111 miljard euro.

Om de zorgen binnen de agrarische sector te temperen, heeft de Europese Commissie in 2025 aanpassingen doorgevoerd. Dit omvatte het voorstellen van aanvullende garanties en een budgettaire tegemoetkoming binnen het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid (GLB). Desondanks blijven agrarische organisaties, zoals COPA-COGECA, van mening dat de deal uit balans is.

Milieuorganisaties uiten ook hun kritiek op de overeenkomst vanwege de mogelijke toename van ontbossing en de uitbreiding van de markt voor pesticiden, waarvan vele in de EU verboden zijn. Het is duidelijk dat de implementatie nog op scherp staat.

Mercosur, bestaande uit Argentinië, Brazilië, Paraguay en Uruguay (Bolivia werd in 2024 volwaardig lid, Venezuela is geschorst), ziet in deze doorbraak nieuwe perspectieven. Zij spreken van de vooruitzichten op meer handel, meer investeringen en meer werkgelegenheid. De Duitse bondskanselier Friedrich Merz verwelkomde de goedkeuring, maar merkte op dat 25 jaar onderhandelen te lang is en drong aan op een versnelling van toekomstige besluitvorming. Vanuit een geopolitiek oogpunt signaleert de beslissing van Brussel dat Europa op zoek is naar nieuwe handelspartners nu de instabiliteit aanhoudt.