Misja Artemis II wystartowała: Czworo astronautów w pierwszym od czasów programu Apollo załogowym locie wokół Księżyca

Środa, 1 kwietnia 2026 roku, zapisała się w historii jako moment przełomowy dla współczesnej eksploracji kosmosu. Z Centrum Kosmicznego im. Kennedy’ego na Florydzie z sukcesem wystartowała misja Artemis II, stanowiąca pierwszą od ponad 53 lat załogową wyprawę w kierunku Księżyca. Od czasu zakończenia legendarnego programu Apollo ludzkość nie wysłała swoich przedstawicieli tak daleko w przestrzeń kosmiczną. Ten lot testowy, zakładający przelot wokół Srebrnego Globu bez lądowania, jest fundamentem programu Artemis, którego nadrzędnym celem jest ustanowienie trwałej obecności człowieka zarówno na orbicie okołoksiężycowej, jak i na samej powierzchni naszego naturalnego satelity.

Kluczowym elementem tego przedsięwzięcia jest potężna, mierząca 322 stopy rakieta Space Launch System (SLS), która wyniosła w przestrzeń kapsułę Orion. Proces przygotowania do startu był niezwykle skomplikowany i obejmował zatankowanie ponad 700 000 galonów kriogenicznego ciekłego wodoru oraz ciekłego tlenu. Specjaliści musieli przeprowadzić rygorystyczne kontrole systemów, aby wyeliminować ryzyko wycieków wodoru, które pojawiały się na wcześniejszych etapach testów. Ostateczną gotowość do misji potwierdziła dyrektor startu, Charlie Blackwell-Thompson, dając zielone światło dla tej historycznej operacji, która przyciągnęła uwagę całego świata.

Na pokładzie Oriona znajduje się czteroosobowa załoga, w skład której wchodzą wybitni specjaliści: dowódca Reid Wiseman, pilot Victor Glover oraz specjaliści misji Christina Koch i Jeremy Hansen, reprezentujący Kanadyjską Agencję Kosmiczną (CSA). Astronauci poruszają się po tak zwanej trajektorii swobodnego powrotu. Ten precyzyjnie wyliczony kurs pozwoli im oddalić się o kilka tysięcy mil poza niewidoczną z Ziemi stronę Księżyca, a następnie, wykorzystując siły grawitacji, powrócić bezpiecznie na naszą planetę. Cała podróż ma potrwać nieco mniej niż 10 dni, co pozwoli na przetestowanie wszystkich kluczowych aspektów funkcjonowania statku.

Rakieta SLS w konfiguracji Block 1 to prawdziwy cud inżynierii, przewyższający swoją wysokością Statuę Wolności. Generuje ona przy starcie imponujący ciąg rzędu 8,8 miliona funtów, co czyni ją o 15% potężniejszą od legendarnej rakiety Saturn V, która wynosiła misje Apollo. Główny człon rakiety, skonstruowany przez koncern Boeing, mieści w sobie 733 000 galonów paliwa kriogenicznego, zasilającego cztery silniki RS-25. Po osiągnięciu orbity, stopień Interim Cryogenic Propulsion Stage (ICPS) zapewnia niezbędny impuls, który kieruje kapsułę Orion na właściwy kurs w stronę Księżyca, rozpoczynając fazę lotu międzyplanetarnego.

Misja Artemis II, znana wcześniej pod nazwą Exploration Mission-2 (EM-2), pod względem założeń przypomina lot Apollo 8 z 1968 roku. Jednakże jej trajektoria jest bardziej zbliżona do tej, którą realizowała misja Apollo 13. W przeciwieństwie do Apollo 8, Artemis II nie wejdzie na orbitę Księżyca, lecz wykona szeroki łuk wokół niego. Szacuje się, że maksymalna odległość od Ziemi przekroczy 248 655 mil, co może ustanowić nowy rekord dystansu dla statków załogowych. Głównym zadaniem załogi jest kompleksowe sprawdzenie systemów podtrzymywania życia, nawigacji oraz ogólnej sprawności operacyjnej Oriona w wymagających warunkach głębokiego kosmosu.

Skład obecnej misji odzwierciedla ewolucję i postęp w dziedzinie lotów kosmicznych, stawiając na różnorodność i współpracę międzynarodową. Po raz pierwszy w historii w misję księżycową zaangażowany jest astronauta z Kanady, Jeremy Hansen. Historyczny moment stanowi również udział Christiny Koch, która zostanie pierwszą kobietą biorącą udział w locie w kierunku Księżyca. Kanadyjska Agencja Kosmiczna (CSA) odgrywa istotną rolę w operacjach naziemnych, a firma Shared Services Canada (SSC) zapewniła funkcjonowanie tymczasowego centrum dowodzenia w Cape Canaveral. Warto dodać, że oficjalną dublerką Hansena została inna astronautka CSA, Jenni Gibbons.

Program Artemis, oficjalnie powołany do życia w 2017 roku na mocy Dyrektywy w sprawie Polityki Kosmicznej nr 1, ma ambitne plany wykraczające poza obecną dekadę. Zakłada on stworzenie stałej bazy na Księżycu do lat 30. XXI wieku, co ma służyć jako poligon doświadczalny przed przyszłymi wyprawami na Marsa. Obecna misja Artemis II, zaplanowana na 10 dni, zakończy się widowiskowym wodowaniem w Oceanie Spokojnym w pobliżu San Diego, co ma nastąpić około 10 kwietnia 2026 roku. Powrót kapsuły będzie monitorowany przez liczne zespoły ratunkowe i naukowe.

Sukces tej operacji jest absolutnie kluczowy dla harmonogramu kolejnych działań NASA i jej międzynarodowych partnerów. Pozytywne zakończenie misji Artemis II otworzy drogę do kolejnego, jeszcze bardziej ambitnego etapu – misji Artemis III. To właśnie w jej ramach planowane jest ponowne lądowanie ludzi na powierzchni Księżyca, tym razem w rejonie bieguna południowego. Obszar ten budzi ogromne zainteresowanie naukowców ze względu na potencjalne zasoby lodu wodnego, które mogą w przyszłości posłużyć do produkcji paliwa i tlenu dla kolonizatorów kosmosu.