NASA przesuwa załogowy lot Artemis II: Awaria systemu helu w rakiecie SLS wymusza powrót do hangaru

Narodowa Agencja Aeronautyki i Przestrzeni Kosmicznej (NASA) oficjalnie rozpoczęła procedurę wycofania rakiety nośnej Space Launch System (SLS), opracowanej przez firmę Boeing, ze stanowiska startowego do hali montażowej Vehicle Assembly Building (VAB). Decyzja ta została podjęta po wykryciu krytycznej usterki technicznej w sobotę, 21 lutego 2026 roku. Problem dotyczy nagłego przerwania przepływu helu w górnym stopniu rakiety, znanym jako Interim Cryogenic Propulsion Stage (ICPS), co uniemożliwia kontynuowanie przygotowań do startu.

Przedstawiciele administracji NASA przyznają, że konieczność przetransportowania gigantycznej konstrukcji z powrotem do hangaru praktycznie wyklucza możliwość rozpoczęcia misji Artemis II w pierwotnie wyznaczonym oknie startowym, które miało otworzyć się 6 marca 2026 roku. Sytuacja jest wyjątkowo skomplikowana pod względem logistycznym, ponieważ czteroosobowa załoga – w skład której wchodzą astronauci NASA: dowódca Reid Wiseman, pilot Victor Glover i specjalistka misji Christina Koch, a także Jeremy Hansen z Kanadyjskiej Agencji Kosmicznej – rozpoczęła już obowiązkową, dwutygodniową kwarantannę w piątkowy wieczór.

Usterka związana z helem, który jest kluczowy dla procesu przedmuchiwania silników oraz utrzymywania odpowiedniego ciśnienia w zbiornikach z ciekłym wodorem (LH2) i ciekłym tlenem (LOX), nie jest powiązana z wcześniejszymi trudnościami technicznymi. Warto przypomnieć, że przygotowania były już wcześniej opóźnione przez wycieki wodoru podczas pierwszej próby generalnej (WDR) 2 lutego 2026 roku, choć test powtórzony 19 lutego zakończył się pomyślnie. Administrator NASA, Jared Isaacman, poinformował, że inżynierowie badają obecnie kilka potencjalnych przyczyn awarii, w tym uszkodzenie filtra końcowego, usterkę zaworu zwrotnego lub problemy z interfejsem szybkozłącza (QD) na styku rakiety i systemów naziemnych.

Operacja powrotu mierzącej 322 stopy (około 98 metrów) rakiety do budynku VAB jest niezbędna, aby specjaliści mogli uzyskać swobodny dostęp do aparatury i usunąć awarię, choć rozważano również próby naprawy bezpośrednio na platformie LC-39B. Jeśli marcowe terminy startu, obejmujące dni od 6 do 9 marca oraz 11 marca, zostaną ostatecznie utracone, kolejna szansa na lot pojawi się dopiero w kwietniu 2026 roku. Wstępne analizy wskazują, że nowe okno startowe mogłoby objąć daty 1, 3-6 oraz 30 kwietnia.

Misja Artemis II ma być historycznym wydarzeniem, stanowiącym pierwszy załogowy lot poza niską orbitę okołoziemską od czasu zakończenia programu Apollo i misji Apollo 17 w 1972 roku. Dziesięciodniowa wyprawa wokół Księżyca ma na celu rygorystyczne przetestowanie systemów podtrzymywania życia przed planowanymi lądowaniami na powierzchni Srebrnego Globu. Mimo technicznych przeszkód, NASA kładzie najwyższy nacisk na bezpieczeństwo załogi, w której po raz pierwszy znajdą się: Afroamerykanin (Glover), kobieta (Koch) oraz Kanadyjczyk (Hansen). Obecne przesunięcie harmonogramu jest częścią szeroko zakrojonego programu Artemis, którego celem jest trwała obecność człowieka na Księżycu oraz przygotowanie do misji Artemis III, zaplanowanej na 2028 rok.