Potwierdzono istnienie egzoplanety L 98-59 d: Świat z oceanem magmy i atmosferą siarkowodoru

W marcu 2026 roku międzynarodowa grupa astronomów, wykorzystując zaawansowane dane z Kosmicznego Teleskopu Jamesa Webba (JWST) oraz wsparcie z kluczowych obserwatoriów naziemnych, oficjalnie potwierdziła niezwykłe właściwości egzoplanety L 98-59 d. Ten fascynujący obiekt znajduje się w odległości około 34–35 lat świetlnych od Układu Słonecznego i porusza się po niezwykle ciasnej orbicie wokół chłodnego, lecz aktywnego czerwonego karła. Ze względu na bliskość gwiazdy, planeta jest bombardowana intensywnym promieniowaniem, które rozgrzewa jej powierzchnię do temperatur przekraczających 1 500 °C. Tak ekstremalne warunki sprawiają, że na planecie nieustannie występuje globalny ocean płynnej magmy.

Wyniki najnowszych badań, które zostały opublikowane na łamach prestiżowego periodyku naukowego „Nature Astronomy”, wskazują, że atmosfera tego odległego świata jest przesycona związkami siarki, ze szczególnym uwzględnieniem siarkowodoru (H₂S). Główny autor opracowania, Harrison Nicholls z Instytutu Astronomii Uniwersytetu w Cambridge, podkreśla w swojej pracy anomalnie niską gęstość L 98-59 d, mimo że jej promień jest o około 1,6 raza większy od ziemskiego. Te dane rzucają nowe światło na klasyfikację planetarną, sugerując, że w przeciwieństwie do Ziemi, obiekt ten nie posiada wyraźnego podziału na stałą skorupę i płaszcz.

Dzięki zaawansowanemu modelowaniu ewolucji tej planety na przestrzeni ostatnich pięciu miliardów lat, naukowcy ustalili, że jej wnętrze składa się z ciągłej, niezwykle głębokiej masy stopionego materiału. Ten globalny ocean magmy może sięgać nawet tysięcy kilometrów w głąb planety, co czyni ją reprezentantką zupełnie nowej klasy ciał niebieskich, w których dominują ciężkie związki siarki. W przygotowaniu tej przełomowej publikacji uczestniczyli także inni eksperci, w tym Richard D. Chatterjee z Uniwersytetu w Leeds oraz Raymond T. Pierrehumbert, których wkład był kluczowy dla zrozumienia struktury wewnętrznej obiektu.

Obecność siarkowodoru w atmosferze jest bezpośrednią konsekwencją procesów zachodzących wewnątrz planety, gdzie siarka reaguje z gazową otoczką w warunkach ekstremalnego, niekontrolowanego efektu cieplarnianego. Richard D. Chatterjee zauważył, że siarkowodór wydaje się odgrywać centralną rolę w całej dynamice atmosferycznej i geologicznej L 98-59 d. Zespół badawczy z Uniwersytetu Oksfordzkiego, biorący udział w analizach, wysunął hipotezę, że planeta ta mogła pierwotnie być znacznie większa, przypominając swoimi rozmiarami mini-Neptuna, jednak z biegiem czasu utraciła znaczną część swojej pierwotnej powłoki gazowej.

Płynny ocean magmy pełni funkcję gigantycznego rezerwuaru, który przez miliardy lat akumulował ogromne ilości siarki, co jest spójne z procesami obserwowanymi u innych egzoplanet wystawionych na silne oddziaływanie gwiezdne. Ten stopiony fundament prawdopodobnie umożliwił planecie zachowanie gęstej atmosfery, chroniąc ją przed całkowitym wywianiem przez twarde promieniowanie rentgenowskie gwiazdy macierzystej. Analiza takich światów jak L 98-59 d pozwala badaczom zajrzeć w przeszłość i zrozumieć wczesne, płynne stadia formowania się planet typu ziemskiego. Nadchodzące misje kosmiczne, takie jak Ariel oraz PLATO, wykorzystają te odkrycia do stworzenia jeszcze dokładniejszej mapy różnorodności planetarnej w naszej galaktyce.