Monografia profesora Hoppera o australijskich eukaliptusach: Synteza nauki i tradycji

Profesor Stephen D. Hopper, uznawany za jeden z największych światowych autorytetów w dziedzinie botaniki, sfinalizował swoje monumentalne dzieło, które ukazało się pod koniec 2025 roku. Publikacja ta jest owocem pięćdziesięciu lat intensywnych badań nad florą eukaliptusów w Australii. Na 248 stronach autor przedstawia kompleksowe studium poświęcone ewolucji, biologii oraz krytycznemu statusowi ochrony tych niezwykłych drzew, stanowiących fundament australijskiego krajobrazu i ekosystemu.

Obecnie pełniący funkcję profesora bioróżnorodności na Uniwersytecie Australii Zachodniej, Stephen D. Hopper posiada imponujące doświadczenie zawodowe, w tym prestiżowe stanowisko dyrektora Królewskich Ogrodów Botanicznych w Kew, które piastował w latach 2006–2012. W swojej najnowszej pracy naukowiec połączył najnowocześniejsze osiągnięcia akademickie z tradycyjną wiedzą ekologiczną, co czyni tę monografię wyjątkową na skalę światową. Autor zwraca szczególną uwagę na bogactwo gatunkowe eukaliptusów, obejmujące około 900 endemicznych gatunków sklasyfikowanych w rodzajach Eucalyptus, Corymbia oraz Angophora.

Kluczowym elementem badań profesora Hoppera jest harmonijne współdziałanie nauki zachodniej z mądrością rdzennych ludów, co było możliwe dzięki bliskiej współpracy ze starszyzną ludu Noongar z południowo-zachodniego regionu Australii Zachodniej. Monografia zawiera obszerny rozdział poświęcony kosmologii Noongar, w którym eukaliptusy odgrywają centralną rolę. Starszyzna wniosła nieoceniony wkład w zrozumienie tych roślin poprzez koncepcję ziemi (Boodja) oraz cykl sześciu pór roku: Birak, Bunuru, Djeran, Makuru, Djilba i Kambarang, co pozwala na precyzyjne określanie gatunków i optymalnych terminów zbioru owoców.

Eukaliptusy pełnią krytyczną rolę w stabilności środowiska naturalnego, a niektóre z nich osiągają rekordowe rozmiary, jak eukaliptus królewski (Eucalyptus regnans), będący najwyższą rośliną kwitnącą na świecie i dorastający do 100,5 metra. Choć ich aromatyczne liście, bogate w olejki eteryczne o właściwościach antyseptycznych, znajdują szerokie zastosowanie w medycynie i perfumerii, to jednocześnie ich łatwopalność sprawia, że drzewa te są podatne na pożary. Co ciekawe, najnowsze odkrycia wskazują, że liście eukaliptusa mogą służyć jako naturalne wskaźniki złóż złota, na przykład w regionie Kimberley, dzięki zdolności rośliny do transportowania jonów metali przez system naczyniowy.

Profesor Hopper, który w 1977 roku rozpoczął karierę jako pierwszy urzędnik ds. badań nad ochroną flory Australii Zachodniej, a później kierował Kings Park w Perth, w swojej publikacji kładzie nacisk na potrzebę zrównoważonego współistnienia z naturą. Książka jest bogato ilustrowana fotografiami dokumentującymi pół wieku prac terenowych, oferując czytelnikom pierwsze tak wszechstronne zestawienie wiedzy Aborygenów z nowoczesnymi odkryciami naukowymi. To dzieło nie tylko podsumowuje dotychczasową wiedzę, ale również oferuje cenne spostrzeżenia dotyczące trwałych metod interakcji z tymi ikonicznymi drzewami Australii.