Profesör Hopper'ın Avustralya Okaliptüs Florası Üzerine Kapsamlı Monografisi 2025 Sonunda Yayımlandı

Botanik biliminin küresel ölçekte en saygın otoritelerinden biri kabul edilen Profesör Stephen D. Hopper, Avustralya'nın simgesel florası olan okaliptüsler üzerine yürüttüğü yarım asırlık titiz çalışmalarını görkemli bir eserle taçlandırdı. 2025 yılının sonlarında yayımlanan 248 sayfalık bu kapsamlı monografi, okaliptüs ağaçlarının karmaşık evrimsel geçmişini, biyolojik çeşitliliğini ve günümüzde karşı karşıya kaldıkları kritik koruma ihtiyaçlarını bilim dünyasına sunuyor. Profesör Hopper'ın elli yıllık saha tecrübesinin bir ürünü olan bu çalışma, sadece akademik bir metin değil, aynı zamanda kıtanın doğal mirasına tutulmuş bir ışık niteliği taşıyor.

Kariyerinde Batı Avustralya Üniversitesi'nde Biyoçeşitlilik Profesörlüğü ve 2006-2012 yılları arasında Londra'daki dünyaca ünlü Kew Kraliyet Botanik Bahçeleri Direktörlüğü gibi üst düzey görevler bulunan Hopper, bu yeni eserinde modern bilimsel metodolojiyi kadim ekolojik bilgilerle ustalıkla harmanlıyor. Özellikle Batı Avustralya'nın güneybatı bölgelerinde yaşayan Noongar halkının bilgeleriyle kurulan yakın iş birliği, çalışmanın en dikkat çekici yönlerinden birini oluşturuyor. Batı bilimi ile yerli halkların yüzyıllara dayanan gözlemlerinin bu denli uyumlu bir şekilde bir araya getirilmesi, botanik literatüründe nadir rastlanan bir derinlik sağlıyor. Avustralya manzarasının vazgeçilmez bir parçası olan bu bitki grubu; Eucalyptus, Corymbia ve Angophora cinsleri altında toplanan yaklaşık 900 endemik türü kapsayarak kıtanın biyolojik zenginliğini gözler önüne seriyor.

Kitapta yer alan araştırmalar, taksonomik sınıflandırmalardan evrimsel ağaçlara kadar çok geniş bir konu yelpazesine yayılırken, Noongar kozmolojisi ve okaliptüslerin kültürel dokudaki yeri için özel bir parantez açılıyor. Noongar büyüklerinin 'Boodja' olarak adlandırdıkları toprak ve doğanın döngüsünü temsil eden altı mevsim (Birak, Bunuru, Djeran, Makuru, Djilba ve Kambarang) hakkındaki engin bilgileri, ağaçların yaşam döngüsünün anlaşılmasında kilit rol oynuyor. Bu geleneksel bilgi birikimi, sadece ruhani bir bağ kurmakla kalmıyor, aynı zamanda türlerin teşhis edilmesi ve meyve hasat zamanlarının milimetrik bir doğrulukla belirlenmesi gibi son derece pratik ve teknik alanlarda da bilimsel verilere rehberlik ediyor.

Okaliptüslerin ekosistem üzerindeki hayati etkileri, eserin en çarpıcı bölümleri arasında yer alıyor. Dünyanın en uzun boylu çiçekli bitki türü olan ve 100,5 metre yüksekliğe kadar ulaşabilen 'Mountain Ash' (Eucalyptus regnans), bu ağaçların doğadaki devasa potansiyelini simgeliyor. Yapraklarında barındırdıkları ve güçlü antiseptik özelliklere sahip olan aromatik uçucu yağlar, tıp ve kozmetik sektöründe büyük değer görse de, bu kimyasal yapı ağaçları orman yangınlarına karşı son derece savunmasız ve yanıcı hale getiriyor. Öte yandan, Kimberley gibi stratejik bölgelerde yürütülen güncel araştırmalar, okaliptüslerin damar sistemleri aracılığıyla yer altındaki iyonları taşıma yeteneği sayesinde, yapraklarının altın yataklarının tespit edilmesinde doğal birer jeokimyasal gösterge olarak kullanılabileceğini kanıtlıyor.

Geçmişte Perth'teki Kings Park'ın direktörlüğünü yapan ve 1977 yılında Batı Avustralya'nın ilk Flora Koruma Araştırma Görevlisi olarak göreve başlayan Profesör Hopper, bu monografisinde insanlığın bu kadim ağaçlarla sürdürülebilir bir gelecek kurması gerektiğinin altını çiziyor. Elli yıllık saha araştırmaları sırasında bizzat çekilen nadide fotoğraflarla zenginleştirilen eser, Aborjin bilgeliğini en modern bilimsel bulgularla destekleyen ilk bütünsel inceleme olma iddiasını taşıyor. Bu çalışma, hem bilim insanları hem de doğa tutkunları için okaliptüslerin gizemli dünyasına dair eşsiz içgörüler sunarken, doğayla uyumlu yaşam pratikleri konusunda da evrensel bir ders niteliği taşıyor.