Wulkan Chimborazo: Najdalej wysunięty punkt Ziemi od jej centrum, mimo niższej wysokości

Wulkan Chimborazo w Ekwadorze posiada unikalny tytuł najbardziej oddalonego punktu powierzchni Ziemi od jej geometrycznego środka, co stanowi istotny kontrast dla powszechnie uznawanego Mount Everestu. Ta różnica wynika bezpośrednio z faktu, że Ziemia ma kształt elipsoidy obrotowej, spłaszczonej na biegunach i wybrzuszonej wzdłuż równika. Siła odśrodkowa generowana przez obrót planety wokół własnej osi jest przyczyną tego zjawiska geodezyjnego.

Promień równikowy Ziemi szacuje się na około 6 378 kilometrów, podczas gdy promień biegunowy wynosi około 6 357 kilometrów, co daje różnicę spłaszczenia rzędu 21,385 km. Chimborazo, najwyższy szczyt Ekwadoru, znajduje się zaledwie jeden stopień na południe od równika, co pozwala mu w pełni wykorzystać to równikowe wybrzuszenie. W rezultacie, wierzchołek tego wygasłego stratowulkanu, mierzący 6 263 metry nad poziomem morza, jest około 2,1 kilometra dalej od jądra Ziemi niż szczyt Mount Everestu.

Mount Everest, górujący w Himalajach, osiąga konwencjonalną wysokość 8 848,86 metra nad średnim poziomem morza i jest uznawany za najwyższy punkt w tej mierze. Jednakże, gdy analizuje się odległość od środka planety, Chimborazo wysuwa się na prowadzenie, osiągając odległość około 6 384 kilometrów od jądra, podczas gdy Everest jest bliżej o około 2082 metry. Wulkan ten, klasyfikowany jako stratowulkan, jest uważany przez Ekwadorski Instytut Geofizyczny (IGE) za potencjalnie aktywny, mimo że jego ostatnia erupcja miała miejsce około 550 roku n.e.

Historycznie, wulkan Chimborazo, którego nazwa oznacza „Wielką Śnieżną Górę”, był celem ambitnych wspinaczy już w XIX wieku. Po raz pierwszy na jego szczycie stanął angielski podróżnik Edward Whymper 4 stycznia 1880 roku, a najwyższy wierzchołek góry nosi nazwę Whymper na jego cześć. Dla wspinaczy planujących ekspedycje, kluczowe jest rygorystyczne przestrzeganie protokołów aklimatyzacyjnych, często rozpoczynanych w miastach takich jak Riobamba. Trasy często prowadzą przez lodowce, a wyprawy często startują ze schroniska Whymper, przy czym sezon suchy, od czerwca do sierpnia, sprzyja próbom zdobycia szczytu ze względu na stabilniejsze warunki atmosferyczne.

Podczas gdy Mount Everest przyciąga poszukiwaczy absolutnej wysokości, Chimborazo oferuje unikalne znaczenie geodezyjne – dotarcie do punktu najbliższego Słońcu, mierząc od środka Ziemi. Wspinacze często docierają do obozu wysokiego na 5 300 metrów przed ostatecznym atakiem szczytowym, który zazwyczaj rozpoczyna się o północy, aby wykorzystać twardsze warunki śniegowe. Zrozumienie kształtu Ziemi jako elipsoidy obrotowej, a nie idealnej kuli, jest kluczem do docenienia tego, dlaczego Chimborazo triumfuje w kategorii odległości od centrum planety.