Badania naukowe: Więź emocjonalna kotów z opiekunami dorównuje tej u psów i niemowląt

Długotrwałe przekonanie o nadmiernej niezależności kotów, które miało uniemożliwiać im głębokie przywiązanie, zostało obalone przez najnowsze ustalenia naukowe. Przełomowe badania przeprowadzone przez naukowców z Oregon State University (OSU) dostarczyły empirycznych dowodów na to, że relacja między kotem domowym a jego opiekunem jest głęboka, wykazując paralele do więzi obserwowanej u psów oraz niemowląt ludzkich. Ta perspektywa redefiniuje rozumienie społecznej natury tych zwierząt, sugerując, że ich przywiązanie jest biologicznie ugruntowanym mechanizmem, który przetrwał proces udomowienia.

Kluczowym elementem metodologii badawczej było zastosowanie tak zwanego „testu bezpiecznej bazy” (Secure Base Test, SBT), techniki pierwotnie opracowanej do oceny dynamiki przywiązania u dzieci i psów. Eksperyment, opublikowany w czasopiśmie „Current Biology”, polegał na obserwowaniu zachowania kotów w nowym środowisku. W pierwszej fazie kot i opiekun spędzali wspólnie dwie minuty, po czym nastąpiło dwuminutowe rozdzielenie, stanowiące łagodny stresor. Następnie obserwowano reakcję kota po powrocie opiekuna, co pozwoliło na kategoryzację stylu przywiązania zwierzęcia.

Wyniki testu wykazały, że znacząca większość badanych kotów – oscylująca między 64,3% a 65% – wykazała „bezpieczny styl przywiązania”. Koty te, podobnie jak niemowlęta z bezpieczną więzią, wykorzystywały obecność swojego właściciela jako kotwicę bezpieczeństwa, co umożliwiało im eksplorację nieznanego otoczenia. Po krótkiej separacji osobniki te aktywnie poszukiwały kontaktu z opiekunem, co jest wskaźnikiem, że to właśnie człowiek stanowi dla nich pierwotne źródło komfortu i bezpieczeństwa w sytuacjach niepokoju.

Badania, prowadzone pod kierunkiem dr Kristyn Vitale z Human-Animal Interaction Lab na OSU, z powodzeniem sklasyfikowały kocie style przywiązania, odzwierciedlając wzorce znane z psychologii rozwojowej człowieka. Dr Vitale podkreśla, że ta elastyczność społeczna w tworzeniu więzi jest cechą wspólną dla kotów i psów, co wcześniej przypisywano głównie tym drugim. Odkrycia te dowodzą, że kocia zdolność do formowania głębokich relacji ma solidne podstawy biologiczne, często powiązane z wydzielaniem oksytocyny, hormonu wzmacniającego więź.

Implikacje tych ustaleń wykraczają poza sferę akademicką, wpływając na przemysł zoologiczny i praktyki opiekuńcze. Zrozumienie, że koty aktywnie polegają na swoich opiekunach dla poczucia bezpieczeństwa, może przełożyć się na rozwój strategii w schroniskach, mających na celu wzmocnienie więzi między zwierzętami a potencjalnymi adoptującymi. Świadomość, że interakcja kształtuje zaufanie i temperament, waliduje znaczenie jakościowej opieki, która jest fundamentalna dla dobrostanu emocjonalnego tych zwierząt.