Narodziny pierwszego pisklęcia kakapo na wyspie Pukenui zwiastują przełomowy sezon lęgowy dla tego rzadkiego gatunku

Na wyspie Pukenui, znanej również jako Anchor Island, odnotowano radosne wydarzenie – na świat przyszło pierwsze pisklę kakapo w tym kluczowym sezonie lęgowym. Ten wyjątkowy moment miał miejsce dokładnie w Walentynki, a opiekę nad nowo narodzonym ptakiem sprawuje przybrana matka, Yasmin. Sukces ten jest postrzegany jako niezwykle obiecujący rezultat wieloletnich i intensywnych wysiłków na rzecz odbudowy populacji tego rzadkiego, endemicznego gatunku papugi z Nowej Zelandii. Rozpoczęcie cyklu rozrodczego było ściśle powiązane z masowym owocowaniem drzew rimu (Dacrydium cupressinum), które pod koniec grudnia 2025 roku stało się naturalnym sygnałem do rozpoczęcia zachowań godowych wśród tych niezwykłych ptaków.

Monitoring przeprowadzony w ostatnich miesiącach 2025 roku wykazał wyjątkowo wysoki poziom zawiązków owoców na drzewach rimu, co stanowi kluczowy bodziec biologiczny dla kakapo przed przystąpieniem do zalotów. Prognozy na rok 2026 są niezwykle optymistyczne i wskazują na rekordowe owocowanie rimu, osiągające poziom od 50% do 60% na trzech głównych wyspach rezerwatowych. Program ochrony kakapo, który został zainicjowany w 1995 roku, wkracza w obecny sezon z największą w swojej historii liczbą samic w wieku rozrodczym, co daje realne nadzieje na znaczący przyrost naturalny i wzmocnienie gatunku.

Przed przyjściem na świat tego pisklęcia, całkowita populacja kakapo liczyła 236 osobników, co i tak stanowi imponujący wzrost w porównaniu z historycznym minimum z 1995 roku, kiedy to na świecie pozostało zaledwie 51 tych ptaków. Zarządcy programu ochrony stosują zaawansowane metody interwencji, ponieważ kakapo rozmnażają się rzadko, zazwyczaj co dwa do czterech lat, synchronizując swój cykl życiowy z dostępnością pożywienia zapewnianego przez drzewa rimu. Poprzednie udane sezony, takie jak te w 2019 i 2022 roku, doprowadziły populację do poziomu 252 osobników, co miało fundamentalne znaczenie dla zachowania różnorodności genetycznej i stabilności liczebnej gatunku.

Według danych udostępnionych przez Departament Konserwacji (DOC), kluczową techniką zarządzania mającą na celu maksymalizację przeżywalności młodych jest rodzicielstwo zastępcze. Biologiczna matka noworodka, samica o imieniu Tiwhiri, złożyła w tym sezonie cztery zapłodnione jaja, jednak podjęto decyzję, aby to Yasmin zajęła się wysiadywaniem jednego z nich. DOC priorytetowo traktuje przenoszenie jaj od matek, które złożyły wiele żywotnych jaj, aby zapewnić jak najszerszą pulę genetyczną wśród odchowanego potomstwa. Warto dodać, że każdy osobnik kakapo jest wyposażony w nowoczesny nadajnik radiowy, co pozwala badaczom na precyzyjne śledzenie ich lokalizacji oraz monitorowanie codziennej aktywności w trudnym terenie.

Kakapo to najcięższe na świecie, nielotne papugi prowadzące nocny tryb życia, które niegdyś zamieszkiwały niemal całą Nową Zelandię. Ich liczebność drastycznie spadła po przybyciu ludzi i wprowadzeniu drapieżników, takich jak koty czy gronostaje, które dziesiątkowały bezbronne ptaki nieposiadające naturalnych mechanizmów obronnych. Choć pierwsze próby ochrony podjęto już w 1894 roku, sytuacja stała się krytyczna pod koniec XX wieku. Obecnie te unikalne ptaki bytują wyłącznie na bezpiecznych, wolnych od drapieżników wyspach, do których należą Pukenui (Anchor Island), Whenua Hou (Codfish Island) oraz Hauturu-o-Toi (Little Barrier Island).

Obecny sezon, napędzany przez zjawisko określane jako „mega-mast” rimu, może zaowocować rekordową liczbą piskląt, co stanowi doskonałą okazję do testowania mniej inwazyjnych metod zarządzania, takich jak technologie zdalnego monitorowania. Deirdre Vercoe, menedżerka operacyjna DOC ds. odnowy populacji kakapo, podkreśliła, że jest to przełomowy moment dla całego zespołu zaangażowanego w projekt. Rosnąca liczba ptaków stawia jednak przed ekologami nowe wyzwania, w tym pilną potrzebę znalezienia dodatkowych siedlisk wolnych od zagrożeń. Fundamentem sukcesu pozostaje ścisła współpraca między DOC, partnerami takimi jak Meridian Energy oraz przedstawicielami Maorysów z plemienia Ngāi Tahu, dla których kakapo jest uznawane za „taonga”, czyli bezcenny skarb narodowy.