Większość firm w Niemczech uważa obciążenia podatkowe za zbyt wysokie w 2025 roku

Instytut Ifo, na zlecenie fundacji Stiftung Familienunternehmen, przeprowadził w 2025 roku ankietę wśród 1705 przedsiębiorstw, która ujawniła powszechne przekonanie o nadmiernym obciążeniu fiskalnym w Republice Federalnej Niemiec. Badanie to, odzwierciedlające nastroje z roku 2025, wskazało koszty pracy, ceny energii, podatek dochodowy oraz podatek od działalności gospodarczej jako kluczowe czynniki obciążające firmy. Ekonomiści Ifo stwierdzili, że wysokie obciążenia fiskalne negatywnie wpływają na pozycję lokalizacyjną Niemiec na arenie międzynarodowej, podnosząc koszty zatrudnienia i zmniejszając atrakcyjność kraju w sektorach globalnie konkurencyjnych. Wyniki te akcentują narastającą presję na decydentów politycznych w kontekście międzynarodowej konkurencyjności gospodarczej.

Szczegółowa analiza danych ankietowych wykazała, że niemal 83 procent ankietowanych firm uznało podatki i daniny nakładane na pracowników za obciążenie silne lub bardzo silne, co stanowiło najpoważniejszy zidentyfikowany problem. Na drugim miejscu, z niemal 72 procentami wskazań, uplasował się podatek od działalności gospodarczej (Gewerbesteuer), a na trzecim, z wynikiem 68 procent, podatki i opłaty związane z energią. W kontekście międzynarodowym, autorzy badania Ifo przywołali dane plasujące Niemcy na czele państw G7 pod względem najwyższego opodatkowania korporacyjnego oraz najwyższych danin na pracę. Ta dysproporcja w obciążeniach stanowi istotny element debaty o konkurencyjności niemieckiej gospodarki.

Stiftung Familienunternehmen opublikowała powiązane studium w sierpniu 2025 roku, koncentrujące się na postulatach korporacyjnych mających na celu wzmocnienie konkurencyjności. W tym opracowaniu 90 procent firm zażądało ulg podatkowych od dochodów osiągniętych, aby poprawić warunki funkcjonowania. Rainer Kirchdörfer, członek zarządu Stiftung Familienunternehmen, skomentował te wyniki, konkludując, że wysokie podatki od pracy paraliżują pracodawców i pracowników, odbierając im „radość z wydajności”. Te głosy z sektora biznesu wskazują na potrzebę pilnych działań legislacyjnych.

Ekonomiści z Ifo przedstawili konkretne rekomendacje polityczne mające na celu złagodzenie zidentyfikowanych obciążeń. Propozycje te obejmują redukcję podatku dochodowego w środkowym przedziale skali, obniżenie podatku od energii elektrycznej dla wszystkich przedsiębiorstw oraz zmniejszenie podatku dochodowego od osób prawnych (Körperschaftsteuer) płaconego przez spółki kapitałowe. Standardowo podatek dochodowy od osób prawnych w Niemczech wynosi 15 procent, do którego doliczany jest podatek solidarnościowy, a całość uzupełnia zmienny podatek od działalności gospodarczej, co daje średnią stawkę korporacyjną około 30 procent.

W tle tych ustaleń, niemiecki Rząd Federalny (Bundesregierung) negocjuje obecnie środki w ramach projektu budżetu na rok 2025, wpisujące się w inicjatywę wzrostu, mające na celu poprawę ram podatkowych, na przykład poprzez przyspieszoną amortyzację. Niedawno, 18 lipca 2025 roku, weszła w życie ustawa o natychmiastowym programie inwestycyjnym, wprowadzająca m.in. degresywną amortyzację do 30 procent dla inwestycji w ruchome aktywa trwałe do końca 2027 roku, co ma przyspieszyć odliczenia podatkowe. Ponadto, od 2028 roku planowana jest stopniowa redukcja stawki podatku dochodowego od osób prawnych o jeden punkt procentowy rocznie, aż do osiągnięcia poziomu 10 procent w 2032 roku, co ma zwiększyć atrakcyjność Niemiec jako lokalizacji biznesowej.

Kontekst historyczny wskazuje, że Niemcy, pomimo zajmowania czołowej pozycji w G7 pod względem konkurencyjności kodeksu podatkowego w 2021 roku, mierzą się z wyzwaniami związanymi z wysokimi stawkami, takimi jak podatek od nieruchomości, który stanowi mniejszy udział w dochodach niż w USA, lecz ogólne obciążenie dla konsumpcji i pracy jest wyższe. Badania Instytutu Ifo sugerują, że wdrożenie kompleksowych działań deregulacyjnych w 2015 roku mogłoby podnieść roczny produkt gospodarczy Niemiec o 146 miliardów euro do 2022 roku, co przełożyłoby się na co najmniej 30 miliardów euro dodatkowych rocznych dochodów federalnych z podatków. Te szacunki ilustrują potencjalne korzyści z szerszych reform strukturalnych, wykraczających poza doraźne ulgi podatkowe.