Sędzia wstrzymuje projekt Trumpa: Budowa sali balowej w Białym Domu za 400 mln dolarów zablokowana

31 marca 2026 roku sędzia okręgowy USA Richard Leon wydał wstępny nakaz sądowy, który tymczasowo wstrzymał kontrowersyjny projekt administracji Trumpa dotyczący budowy luksusowej sali balowej o wartości 400 milionów dolarów na terenie Białego Domu. Decyzja ta jest bezpośrednim wynikiem pozwu złożonego przez Narodowy Fundusz Ochrony Zabytków (National Trust for Historic Preservation). Jest to organizacja non-profit, która na mocy upoważnienia Kongresu USA sprawuje pieczę nad ochroną obiektów o szczególnym znaczeniu historycznym dla narodu.

Strona skarżąca argumentowała przed sądem, że prezydent przekroczył swoje konstytucyjne uprawnienia, inicjując proces wyburzania historycznego Skrzydła Wschodniego w październiku 2025 roku bez uzyskania wyraźnej zgody władzy ustawodawczej. Sędzia Leon, który na swoje stanowisko został mianowany jeszcze przez prezydenta George'a W. Busha, orzekł, że głowa państwa pełni funkcję kustosza, a nie wyłącznego właściciela Białego Domu, w związku z czym nie posiada prawa do wprowadzania tak daleko idących, jednostronnych zmian w strukturze obiektu. Projekt o ogromnej skali, mający zajmować aż 90 000 stóp kwadratowych, zakładał całkowity demontaż Skrzydła Wschodniego, będącego dotychczas siedzibą biura Pierwszej Damy oraz licznych służb administracyjnych.

Przedstawiciele administracji Trumpa utrzymywali, że inwestycja ma charakter prywatny i jest kluczowa dla niezbędnej modernizacji systemów bezpieczeństwa prezydenckiej rezydencji. Narodowy Fundusz Ochrony Zabytków skutecznie jednak podważył te twierdzenia, wskazując na brak wymaganych prawem analiz, w tym oceny oddziaływania na środowisko oraz oficjalnej aprobaty Kongresu. Sędzia Leon, który we wcześniejszym terminie – 26 lutego – odrzucił wniosek o zakaz, tym razem uznał zasadność wstrzymania prac, wyznaczając administracji czternaście dni na złożenie ewentualnej apelacji. Sądowe postanowienie zawiera również surowe ostrzeżenie: wszelkie konstrukcje nadziemne powstałe w tym czasie wbrew zakazowi mogą zostać przymusowo rozebrane po zakończeniu procesu odwoławczego. Restrykcje te nie obejmują jedynie prac uznanych za krytyczne dla natychmiastowego zapewnienia bezpieczeństwa całego kompleksu.

Obecna interwencja wymiaru sprawiedliwości wyznacza wyraźne ramy dla władzy wykonawczej w zakresie dysponowania mieniem federalnym o wysokiej wartości historycznej. Prezydent Trump w publicznych wypowiedziach ostro skrytykował działania Narodowego Funduszu, podkreślając, że projekt nie wykorzystywał środków publicznych, gdyż finansowanie w całości zapewnili prywatni darczyńcy. Choć pierwotne szacunki mówiły o kwocie rzędu 200–300 milionów dolarów, do grudnia 2025 roku budżet przedsięwzięcia wzrósł do 400 milionów dolarów. Według danych z listopada, wśród darczyńców korporacyjnych, którzy przekazali łącznie ponad 350 milionów dolarów, dominowały firmy z sektora technologicznego, kryptowalutowego oraz obronnego. Co znamienne, dwie trzecie tych podmiotów to stali wykonawcy zleceń rządowych, których kontrakty opiewają na sumę przekraczającą 275 miliardów dolarów.

Skrzydło Wschodnie, którego budowę ukończono w 1902 roku i które zostało rozbudowane w 1942 roku za prezydentury Franklina D. Roosevelta, kryje w sobie także Prezydenckie Centrum Operacji Kryzysowych. To właśnie z tego miejsca ewakuowano wiceprezydenta Cheneya w trakcie dramatycznych wydarzeń z 11 września 2001 roku. W batalię sądową po stronie Narodowego Funduszu zaangażował się Greg Craig, doświadczony prawnik służący wcześniej administracjom Clintona i Obamy. Carol Quillen, pełniąca funkcję prezesa Funduszu, wyraziła głęboką satysfakcję z faktu, że sędzia Leon uznał prawo organizacji do dochodzenia roszczeń przed sądem. Spór ten stał się symbolem walki o granice władzy prezydenckiej nad dziedzictwem narodowym, stanowiąc silną przeciwwagę dla argumentacji Departamentu Sprawiedliwości USA, który bronił projektu jako niezbędnego kroku ku nowoczesności.