Rechter blokkeert Trumps omstreden bouwproject van 400 miljoen dollar voor een balzaal in het Witte Huis

Op 31 maart 2026 heeft de Amerikaanse districtsrechter Richard Leon een voorlopig gerechtelijk verbod uitgevaardigd, waardoor het ambitieuze project van de regering-Trump om een balzaal ter waarde van 400 miljoen dollar te bouwen op het terrein van het Witte Huis tijdelijk is stopgezet. Deze uitspraak is het resultaat van een rechtszaak die werd aangespannen door de National Trust for Historic Preservation. Dit is een door het Amerikaanse Congres gemachtigde non-profitorganisatie die de taak heeft om historische locaties en monumenten te beschermen tegen ondoordachte ingrepen.

De eisers in de zaak stelden dat de president zijn constitutionele bevoegdheden te buiten is gegaan door in oktober 2025 opdracht te geven voor de sloop van de historische oostvleugel (East Wing) zonder de expliciete goedkeuring van de wetgevende macht. Rechter Leon, die destijds werd benoemd door president George W. Bush, oordeelde dat het staatshoofd optreedt als beheerder en niet als de exclusieve eigenaar van het Witte Huis. Volgens de rechter heeft de president dan ook geen wettelijke basis voor dergelijke eenzijdige structurele wijzigingen. Het omvangrijke bouwplan, dat een oppervlakte van 90.000 vierkante voet zou beslaan, vereiste de volledige afbraak van de oostvleugel, waar voorheen onder meer het kantoor van de First Lady en diverse administratieve diensten waren gehuisvest.

Vanuit de regering-Trump werd aangevoerd dat de constructie een privaat initiatief betreft en van essentieel belang is voor de broodnodige modernisering van de beveiligingssystemen van de presidentiële residentie. De National Trust betwistte dit echter fel en wees op het ontbreken van verplichte juridische toetsingen, waaronder een milieueffectrapportage en de noodzakelijke instemming van het Congres. Hoewel rechter Leon een eerder verzoek om een verbod op 26 februari nog had afgewezen, besloot hij nu wel tot een tijdelijke opschorting van de werkzaamheden. De regering heeft veertien dagen de tijd gekregen om tegen dit besluit in beroep te gaan. Het vonnis waarschuwt nadrukkelijk dat alle bovengrondse bouwwerkzaamheden die tijdens deze periode plaatsvinden, na de beroepsprocedure mogelijk weer gesloopt moeten worden. Het verbod is niet van toepassing op werkzaamheden die als absoluut noodzakelijk worden beschouwd voor de directe veiligheid van het complex.

Deze juridische interventie stelt duidelijke grenzen aan de macht van de uitvoerende macht bij het wijzigen van federaal eigendom met een hoge historische waarde. President Trump heeft publiekelijk kritiek geuit op de National Trust en benadrukte dat er voor het project geen belastinggeld wordt gebruikt, aangezien de financiering volledig door private donateurs wordt gedekt. De geschatte kosten van het project liepen op van een initiële 200 tot 300 miljoen dollar naar 400 miljoen dollar in december 2025. Uit gegevens van november bleek dat onder de zakelijke donateurs, die meer dan 350 miljoen dollar hebben toegezegd, diverse technologiebedrijven, cryptobedrijven en defensiecorporaties vallen. Opvallend is dat tweederde van deze donateurs in het verleden overheidscontracten heeft gekregen met een totale waarde van meer dan 275 miljard dollar.

De oostvleugel, oorspronkelijk gebouwd in 1902 en uitgebreid in 1942 onder president Franklin D. Roosevelt, herbergde ook het Presidential Emergency Operations Center. Dit is de bunker van waaruit vicepresident Cheney werd geëvacueerd tijdens de terreuraanslagen op 11 september 2001. De belangen van de National Trust werden in de rechtszaal verdedigd door Greg Craig, een voormalig jurist uit de regeringen van Clinton en Obama. Carol Quillen, de voorzitter van de Trust, uitte haar tevredenheid over het feit dat rechter Leon het recht van de organisatie om deze zaak aan te spannen heeft erkend. Het conflict legt de focus op de grenzen van de presidentiële autoriteit ten aanzien van historisch erfgoed en vormt een belangrijk tegenwicht voor het standpunt van het Amerikaanse ministerie van Justitie, dat het project verdedigde als een noodzakelijke modernisering.