Spaanse regering keurt historisch decreet goed voor de legalisering van 500.000 migranten

Op dinsdag 27 januari 2026 heeft de Spaanse regering een buitengewoon decreet goedgekeurd dat gericht is op het verlenen van een legale status aan ongeveer 500.000 immigranten die momenteel ongedocumenteerd in het land verblijven. Door deze maatregel via een decreet te nemen, omzeilt de regering het langdurige parlementaire proces, waardoor de autoriteiten de procedure onmiddellijk kunnen opstarten. Elma Saiz, de minister van Inclusie, Sociale Zekerheid en Migratie, omschreef deze gebeurtenis als een "historische dag" voor de erkenning en de menselijke waardigheid van degenen die al volledig zijn geïntegreerd in de Spaanse samenleving.

Dit decreet, dat officieel werd aangekondigd in Barcelona, wordt gepresenteerd als een belangrijke stap in de versterking van een migratiemodel dat is gebaseerd op mensenrechten en sociale cohesie. Het initiatief vindt zijn oorsprong in een burgerinitiatief dat 700.000 handtekeningen verzamelde, maar waarvan de doorgang via het reguliere parlementaire debat onzeker was. De voorwaarden voor legalisatie zijn van toepassing op personen die vóór 31 december 2025 in Spanje zijn aangekomen en kunnen bewijzen dat zij ten minste vijf maanden in het land verblijven, of op degenen die eerder een aanvraag voor internationale bescherming hebben ingediend. Personen met een strafblad zijn echter uitdrukkelijk uitgesloten van deelname aan dit programma.

De procedure voorziet in de afgifte van een tijdelijke verblijfsvergunning voor de duur van één jaar, die het recht geeft om in elke sector van de economie te werken. Volgens Elma Saiz is dit van cruciaal belang voor het behoud van de verzorgingsstaat, aangezien Spanje jaarlijks behoefte heeft aan 250.000 tot 300.000 buitenlandse werknemers. Er is ook specifieke bescherming opgenomen voor minderjarigen: kinderen van migranten die zich al in Spanje bevinden, ontvangen gelijktijdig verblijfsvergunningen met een geldigheidsduur van vijf jaar. Naar schatting kunnen in totaal tot 800.000 mensen profiteren van deze ingrijpende maatregel.

De verwachting is dat de indiening van aanvragen in april 2026 zal beginnen, waarbij de regering de toezegging heeft gedaan om de verwerking van alle verzoeken uiterlijk op 30 juni 2026 af te ronden. Er is een strikte termijn vastgesteld van 15 dagen voor het nemen van een beslissing over elke individuele aanvraag, terwijl de volledige afhandeling binnen drie maanden moet zijn voltooid. Deze stap vertoont duidelijke gelijkenissen met de vorige grote legalisatiegolf in 2005 onder de regering van José Luis Rodríguez Zapatero, die destijds betrekking had op meer dan 565.000 personen.

De politieke reacties op het decreet zijn verdeeld langs scherpe ideologische lijnen. Irene Montero, de secretaris-generaal van Podemos, verwelkomde de maatregel als een noodzakelijke erkenning van mensen die al deel uitmaken van de gemeenschap. Alberto Núñez Feijóo, de leider van de Volkspartij (PP), beschuldigde premier Pedro Sánchez er echter van het decreet te gebruiken als een afleidingsmanoeuvre voor recente fatale treinongevallen. Santiago Abascal, de leider van Vox, uitte felle kritiek en bestempelde de acties van Sánchez als een "versnelling van de invasie". Hiermee onderstreept het besluit van 27 januari 2026 de ambitie van Spanje om het migratiesysteem te moderniseren in de aanloop naar de verkiezingen van 2027.