Zuid-Afrika en China Bezegelen Kaderovereenkomst voor Economisch Partnerschap

Op 6 februari 2026 hebben Beijing en Kaapstad de Kaderovereenkomst voor het China-Afrika Economisch Partnerschap (CAEPA) ondertekend, een document dat de economische samenwerking tussen Zuid-Afrika en de Volksrepubliek China formeel verdiept. Deze overeenkomst bouwt voort op het strategisch partnerschap dat sinds september 2024 van kracht is en is gericht op het versterken van bilaterale handelsbetrekkingen en het bieden van een tegenwicht tegen externe handelsspanningen. De Zuid-Afrikaanse delegatie, onder leiding van Minister van Handel, Industrie en Concurrentievermogen Parks Tau, formaliseerde de afspraken met de Chinese Minister van Handel, Wang Wentao, tijdens een bijeenkomst van de Gezamenlijke Economische en Handelscommissie (JETC).

De kern van de CAEPA voorziet in de toekenning van tariefvrije toegang voor Zuid-Afrikaanse exportproducten tot de Chinese markt, wat de lokale exporteurs een voordeel moet bieden. Dit initiatief komt tegemoet aan de Zuid-Afrikaanse zoektocht naar marktverdieping en diversificatie, mede ingegeven door een tarief van 30% dat de Verenigde Staten in augustus 2025 op bepaalde Zuid-Afrikaanse goederen oplegde. Naast handelsvoordelen omvat het kader ook samenwerking op het gebied van investeringen, nieuwe energie en multilaterale kwesties, inclusief waarborgen ter bescherming van de binnenlandse industriële capaciteit van Zuid-Afrika.

Een onmiddellijke vervolgstap is de verwachte afsluiting van een 'Early Harvest Agreement' tegen het einde van maart 2026, gericht op het veiligstellen van kortetermijnwinsten uit de handel. Deze focus op snelle resultaten ondersteunt de bredere Zuid-Afrikaanse strategie om economische veerkracht tegen unilaterale handelsbeperkingen op te bouwen. Verder is bevestigd dat China een inkoopmissie naar Zuid-Afrika zal sturen en dat Zuid-Afrika in november 2026 zal deelnemen aan de 9e China International Import Expo in Shanghai, wat de wederzijdse handelsbevordering onderstreept.

De implicaties voor de agrarische sector zijn significant, aldus Paul Makube, Senior Agrarisch Econoom bij FNB. Hij ziet de overeenkomst als een kans voor lokale telers om hun producten te exporteren en de afhankelijkheid van traditionele westerse markten te verminderen. Hoewel Zuid-Afrika in 2023 slechts ongeveer 0,4% van de totale landbouwinvoer van China vertegenwoordigde (een waarde van US$979 miljoen), biedt de nieuwe toegang potentieel voor groei, met name voor sectoren als de wijnindustrie en de macadamiasector die momenteel heffingen ondervinden. De Zuid-Afrikaanse landbouw toonde reeds veerkracht met een Agbiz/IDC Agribusiness Confidence Index van 67 in het vierde kwartaal van 2025.

De samenwerking strekt zich ook uit tot industriële ontwikkeling, met de oprichting van een Stuurcomité voor Samenwerking inzake Productiecapaciteit tussen de Chinese Nationale Ontwikkelings- en Hervormingscommissie (NDRC) en het Zuid-Afrikaanse Ministerie van Handel en Industrie (dti). Dit mechanisme zal investeringen, fusies en overnames, en publiek-private partnerschappen in sectoren als logistiek, energie en digitale technologie bevorderen. De strategische verschuiving van Zuid-Afrika naar het versterken van banden met opkomende economieën, bevestigd door de BRICS-deelname, positioneert de CAEPA als een fundamenteel onderdeel van de economische diplomatie ter vermindering van kwetsbaarheid voor protectionistische schokken.