Europese Commissie eist naleving handelsakkoord door VS na invoering nieuwe importheffingen

De handelsbetrekkingen tussen de Europese Commissie en de Verenigde Staten zijn op zondag 22 februari 2026 in een uiterst kritieke fase beland. Deze plotselinge escalatie is het directe gevolg van een baanbrekende uitspraak van het Amerikaanse Hooggerechtshof op vrijdag 20 februari 2026. In dit vonnis werden de bevoegdheden van de president om grootschalige handelstarieven op te leggen via de International Emergency Economic Powers Act (IEEPA) ongeldig verklaard. De internationale gemeenschap kijkt met argusogen naar deze ontwikkelingen, aangezien de juridische fundamenten van het Amerikaanse handelsbeleid hiermee fundamenteel ter discussie staan.

In een directe reactie op het rechterlijk bevel besloot president Trump echter niet in te binden. Hij voerde onmiddellijk nieuwe wereldwijde importheffingen van 15% in, waarbij hij ditmaal de Trade Act van 1974 als wettelijke basis gebruikte. Deze manoeuvre zorgde voor een schokgolf in Brussel en dwong de Europese Commissie tot een krachtig weerwoord. De Commissie heeft Washington officieel gesommeerd om de voorwaarden van het handelsakkoord na te komen dat in augustus 2025 in een gezamenlijke verklaring werd vastgelegd. Volgens Europese diplomaten brengt de grillige koers van de Amerikaanse regering de stabiliteit van de wereldwijde markten ernstig in gevaar.

De kern van de diplomatieke strijd ligt bij de afspraken die in de zomer van 2025 werden bekrachtigd. Destijds werd overeengekomen dat er een strikt plafond van 15% zou gelden voor Amerikaanse belastingen op het merendeel van de goederen die vanuit de Europese Unie worden geëxporteerd. EU-commissaris voor Handel Maroš Šefčovič en de Amerikaanse handelsvertegenwoordiger Jamieson Greer staan nu lijnrecht tegenover elkaar in dit conflict. Hoewel er in het verleden sprake was van constructieve contacten tussen beide functionarissen, lijkt de huidige situatie de eerdere diplomatieke vooruitgang volledig te overschaduwen.

De politieke gevolgen binnen Europa zijn aanzienlijk en hebben geleid tot scherpe verklaringen. Bernd Lange, de invloedrijke voorzitter van de handelscommissie van het Europees Parlement, heeft de huidige situatie omschreven als een "tarievenchaos" die de internationale rechtsorde ondermijnt. Als directe tegenmaatregel is er een concreet voorstel ingediend om de ratificatie van de nieuwe handelsdeal tussen de EU en de VS op te schorten. Deze stemming stond oorspronkelijk gepland voor dinsdag 24 februari 2026, maar de onvoorspelbaarheid van de Amerikaanse uitvoerende macht maakt een voortzetting van het proces op dit moment onmogelijk.

De inzet van dit conflict kan nauwelijks worden overschat, gezien de enorme omvang van de trans-atlantische economie. In 2024 vertegenwoordigde de handelsstroom tussen de Europese Unie en de Verenigde Staten een waarde van maar liefst 1,7 biljoen euro. Het trans-atlantische partnerschap vormt daarmee de ruggengraat van de wereldeconomie. Voor het bedrijfsleven aan beide kanten van de oceaan is een snelle terugkeer naar een voorspelbaar handelsklimaat van levensbelang. De Europese Commissie benadrukt dat zij bereid is alle noodzakelijke maatregelen te nemen om de belangen van Europese exporteurs te beschermen tegen deze eenzijdige Amerikaanse acties.