Ủy ban Châu Âu yêu cầu Hoa Kỳ tuân thủ thỏa thuận thương mại trong bối cảnh áp thuế mới sau phán quyết của tòa án

Căng thẳng thương mại giữa Ủy ban Châu Âu và Hoa Kỳ đã leo thang mạnh mẽ vào Chủ Nhật, ngày 22 tháng 2 năm 2026. Sự rạn nứt này diễn ra ngay sau khi Tòa án Tối cao Hoa Kỳ vào thứ Sáu, ngày 20 tháng 2 năm 2026, đưa ra phán quyết mang tính bước ngoặt nhằm hủy bỏ thẩm quyền của Tổng thống trong việc áp đặt các mức thuế quan quy mô lớn dựa trên Đạo luật Quyền hạn Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế (IEEPA). Quyết định này đã tạo ra một làn sóng chấn động trong chính sách đối ngoại và kinh tế của Washington.

Bất chấp phán quyết từ cơ quan tư pháp cao nhất, Tổng thống Trump đã ngay lập tức phản ứng bằng cách thiết lập các mức thuế nhập khẩu toàn cầu mới ở mức 15%, lần này viện dẫn Đạo luật Thương mại năm 1974 để duy trì các rào cản bảo hộ. Động thái quyết liệt này đã vấp phải sự phản đối gay gắt và phản ứng tức thì từ phía Brussels. Ủy ban Châu Âu đã chính thức gửi yêu cầu tới Washington, đòi hỏi sự tôn trọng đối với các điều khoản trong thỏa thuận thương mại đã được thống nhất trong tuyên bố chung hồi tháng 8 năm 2025, đồng thời cảnh báo về những rủi ro gây mất ổn định nghiêm trọng cho thị trường toàn cầu.

Phía Liên minh Châu Âu (EU) kiên quyết khẳng định rằng Hoa Kỳ phải thực hiện đúng các cam kết đã ký kết trong Tuyên bố chung tháng 8 năm 2025. Thỏa thuận này vốn dĩ đã thiết lập một mức trần thuế quan 15% đối với phần lớn hàng hóa xuất khẩu từ EU sang Mỹ nhằm duy trì sự ổn định. Trong vòng xoáy căng thẳng mới này, Ủy viên Thương mại EU Maroš Šefčovič và Đại diện Thương mại Hoa Kỳ Jamieson Greer đang trở thành những nhân vật trung tâm của cuộc đối đầu, mặc dù trước đó hai bên đã có những nỗ lực tiếp xúc mang tính xây dựng để hạ nhiệt tình hình.

Trước tình trạng mà ông Bernd Lange, Chủ tịch Ủy ban Thương mại của Nghị viện Châu Âu, gọi là "sự hỗn loạn về thuế quan", một đề xuất đình chỉ việc phê chuẩn thỏa thuận giữa EU và Hoa Kỳ đã được đưa ra. Việc phê chuẩn này vốn được lên lịch diễn ra vào thứ Ba, ngày 24 tháng 2 năm 2026. Những bất ổn do các quyết định của nhánh hành pháp Hoa Kỳ đang đe dọa trực tiếp đến mối quan hệ đối tác xuyên Đại Tây Dương, vốn ghi nhận kim ngạch thương mại khổng lồ lên tới 1,7 nghìn tỷ euro vào năm 2024.

Tình hình hiện tại đòi hỏi một giải pháp hòa giải nhanh chóng để khôi phục tính dự báo trong kinh doanh, một yếu tố sống còn đối với các doanh nghiệp ở cả hai bờ Đại Tây Dương. Nếu không có sự can thiệp kịp thời để tái thiết lập trật tự thương mại, những nỗ lực xây dựng lòng tin và hợp tác kinh tế trong nhiều năm qua có nguy cơ bị xói mòn nghiêm trọng bởi các rào cản mới. Sự ổn định kinh tế toàn cầu đang phụ thuộc rất lớn vào khả năng duy trì các thỏa thuận đã ký kết giữa hai thực thể kinh tế hàng đầu thế giới này trong những ngày tới.